Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						4. mynd. Glómosi: a. greinótt eintak, b. blað og c. frumur í efri hluta blaðs með nokkrum
frumuþráðumfrá smávöxnumfrumum. - Hookeria lucens: a. sparsely branched specimen, b.
leafand c. cells in the upperpart ofstem leafwith uniceriate filaments producedfrom small
cells. Teikning/drawings A.H.B.
stöngli í tvær áttir og virðast sprotar því
flatir. Blöð eru fremur þéttstæð, flöt, oftast
ósamhverf, breiðegglaga og allstór, eða um
3x5 mm; þau eru snubbótt, heilrend og
alveg riflaus.
Frumur í blöðum eru hálfgagnsæjar og
svo stórar að þær sjást við litla stækkun (10-
falda). í blaðmiðju eru þær óreglulega sex-
hyrndar eða tígullaga, 60-100 um á breidd,
en lengdin er um tvöföld til þreföld á við
breiddina; neðarlega í blaði eru frumur lítið
eitt lengri en örlítið mjórri með jöðrum.
Veggir frumna eru heilir og fremur þunnir. Á
stöku stað eru smærri frumuhópar inni á
milli, einkum framarlega í blöðum. Út úr
frumum þessum vaxa oft einfaldir, grænir
frumuþræðir, sem kunna að losna frá og
verða að nýjum plöntum.
Plöntur eru tvíkynja en egg- og frjóhirslur
eru aðskildar. Tveir gróhirslustilkar, um 2 cm
á lengd, voru á þeim eintökum sem var
safnað en engar gróhirslur. Sennilegt er að
gróhirslur þroskist ekki fyrr en síðla hausts
eða í vetrarbyrjun.
Mosategund þessi er fremur auðþekkt og
mjög ósennilegt að menn villist á henni og
einhverri annarri. í þurrki verða blöðin
hvítleit og skínandi. Tegundinni hefur því
verið valið nafnið glómosi, sbr. no. glókollur
og so. glóa, blika, tindra, lýsa - með hliðsjón
af viðurnafninu lucens, ljómandi, ljós.
Glómosi heyrir til stórri ætt, glómosaætt
(Hookeriaceae), en flestar aðrar tegundir
innan hennar lifa í hitabeltinu. Hann vex
einkum þar sem úrkoma er mikil og vetur
mildir, eða í hafrænu loftslagi. Aðal-
útbreiðslan er í Vestur-Evrópu og Norður-
Ameríku vestanverðri. Þá vex tegundin í
Makaronesíu, en það eru eyjaklasar undan
vesturströnd Afríku, og í Túnis, en einnig á
stöku stað í Norðaustur-Tyrklandi og
Vestur-Kákasus og á allnokkru svæði í
Karpatafjöllum. Annars staðar á Norður-
löndum er tegundin algengust í suðvestur-
hluta Noregs, hún er víða í Færeyjum, vex á
einum 30 stöðum í vestanverðri Svíþjóð en
ekki nema á tveimur stöðum í Danmörku (5.
mynd; Bohlin, A. o.fl. 1977, Jannert, B. 1996,
Jensen, C. 1901, Lawton 1971, Potier de la
Varde 1949).
¦ VAXTARSTAÐUR OG
VAXTARSKILYRÐI
Búsvæði glómosa á Norðurlöndum eru um
margt lík. í Noregi vex hann tíðast þar sem
einhver rekja er, í gjótum, neðst við kletta, á
73
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128