Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						mann dönsku sjókortastofnunarinnar. I
þessu merka riti er að finna hafnartíma
helstu hafna á landinu en engar flóðtöflur. I
síðara leiðbeiningarriti fyrir farmenn (Den
islandske Lods, 2. bindi, Khöfn 1898) er auk
hafnartíma fjölmargra staða birt flóðtafla
fyrir einn stað, Stykkishólm. Sú tafla sýnir
flóðtíma dagsins eftir hágöngutíma tungls,
fyrir hverja heila stund í hágöngutíma.
¦ töflur kommandörs
HAMMERS
Flóðtöflur fyrir ísland, með nútímasniði,
munu fyrst hafa birst í íslandsalmanakinu
1904, þ.e. í Almanaki Háskólans og þá um
leið í Almanaki Þjóðvinafélagsins. Töflurnar
voru tvær og var önnur þeirra spá um
árdegisháflóð í Reykjavík árið um kring en
hin taflan sýndi mismun á flóðtíma í
Reykjavík og 42 stöðum öðrum kringum
landið. Um þessar nýju töflur segir svo í
almanakinu:
„Yfirmaðurinn  á varðskipinu  við Island
1902  hefir samið og skýrt frá heimildar-
atriðum þeim, sem töflur þessar fela í sér.
Þau eru samin aðallega eftir athugunum,
sem íslenskir athugarar gerðu sama árið á
þessum   stöðum."
Þessi klausa fylgir flóðtöflum almanaksins
allt fram til ársins 1923. Ef ekki væri við aðrar
heimildir að styðjast, værum við næsta
ófróð um það hvernig þessar töflur voru
reiknaðar. En Þjóðvinafélagsalmanakið fyrir
árið 1904 geymir, auk flóðtöflunnar fyrir
1904, sérstaka skrá yfir háflóð í Reykjavík
1903  sem nær yfir síðustu mánuði þess árs.
Skráin er sögð eftir „kommandör R.G. Ham-
mer" og eins og lesandinn rennir sjálfsagt
grun í er það einmitt yfirmaðurinn sem fyrr er
getið. Svo heppilega vill til að varðveist
hefur greinargóð skýrsla sem Hammer skip-
herra sendi danska flotamálaráðuneytinu 5.
mars 1902. Þessi skýrsla lýsir mælingum sem
Hammer stjórnaði við Islandsstrendur árið
1901, útreikningum hans og niðurstöðum.
Fer ekki á milli mála að þetta er sá grunnur sem
fyrstu flóðaspár almanaksins voru reistar á.
Skulu nú rakin nokkur atriði úr skýrslu Ham-
mers.
Skonnortan Díana, sem Hammer stjórn-
aði, kom til íslands hinn 16. júní 1901 og var
hér við land til 8. september, aðallega við
dýptarmælingar en einnig við mælingar á
sjávarstöðu. Síðarnefndu mælingarnar fóru
fram samfellt frá 25. júní til 9. ágúst, í 45
daga. Settur var upp sjávarstöðumælir við
endann á Zimsensbryggju í Reykjavík og
lesið af mælinum á klukkustundarfresti. A
daginn sá skrifstofumaður hjá Zimsen um
aflesturinn en á nóttunni næturvörður
lögreglunnar í Reykjavík. Hammer vann
síðan úr mælingum þessum og setti niður-
stöðurnar fram í töflum og línuritum.
Ekki er rúm til að rekja allar niðurstöður
Hammers hér og verður því aðeins stiklað á
stóru. Hið fyrsta sem Hammer gerði var að
ákvarða hafnartíma Reykjavíkur. Niður-
staðan, 4 stundir og 58 mínútur, var í góðu
samræmi við eldri mælingar en mun ná-
kvæmari. Við samanburð á tíma háflóðs og
háfjöru í Reykjavík þóttist Hammer sjá að
fjaran væri því sem næst mitt á milli flóðanna
á undan og eftir.
Þá gerði Hammer töflur sem sýndu
hvernig finna mætti flóðtímann þegar tungl
væri hvorki fullt né nýtt heldur einhvers
staðar þar á milli og áhrif tungls og sólar því
misverkandi. Þetta olli fráviki frá hafnar-
tímanum um allt að 35 mínútur í aðra áttina
og 55 mínútur í hina, frá +35 mín. til -55 mín.
samkvæmt útreikningum Hammers.
í þriðja lagi reiknaði Hammer út töflu sem
sýndi hvaða áhrif mismunandi fjarlægð tungls
hefði á flóðtímann. Þar var um að ræða
leiðréttingu á bilinu frá +22 mín. til -25 mín.
Loks setti Hammer upp töflu um mismun
flóðtíma í Reykjavík og 37 öðrum stöðum á
landinu. Þar studdist hann yfirleitt ekki við
eigin mælingarheldureldri upplýsingar sem
hann taldi misjafnlega áreiðanlegar. Þó segir
hann frá eigin athugunum í Hafnarfirði og
telur sig hafa fundið 50 mínútna mun á
flóðtíma þar og í Reykjavík. Sætir það
nokkurri furðu, því að sú tala er fjarri lagi;
munurinn er ekki umtalsverður. Þessi tafla
Hammers er alls ekki sama taflan og sú sem
síðan birtist í almanakinu 1904. Bendir það til
78
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128