Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						¦ ÞROUNARSAGA
SVERÐKATTA
Sverðtennur komu a.m.k. tvisvar
sinnum fram í þróun kattardýra
(Felidae), fyrst hjá undirættinni
Nimravinae (falskir sverðkettir)
og síðar hjá Machairodontinae
(sverðkettir) (4. mynd).
Elstu kattardýr sem fundist
hafa eru Eofelis og Aelurogale
(fornkettir) frá síð-eósen í Evr-
asíu. Á ólígósen þróuðust þau
yfir í undirættirnar Nimravinae og
Proailurinae. Á míósen þróuðust
síðan Proailurinae yfir í Felinae
(þ.e. þróaða ketti, sem öll
núlifandi kattardýr tilheyra) og
Machairodontinae (sverðkettir)
(Thenius 1980).
Bæði innan Nimravinae og
Machairodontinae má deila
sverðköttum upp í tvo hópa.
Annan hópinn mætti nefna rýt-
ingstennta ketti, en þeir voru
með langar (15-17 cm), breiðar
og þykkar vígtennur með fínar
rifflur. Þessir kettir voru frekar
fótstuttir, vöðvastæltir og tiltölu-
lega hægfara. Þeir hafa líklega átt
í vandræðum með að elta hrað-
fara bráð um langan veg (Carroll
1988). Hinn hópinn mætti nefna
bjúgtennta ketti, en þeir voru
með stuttar (7-11 cm), breiðar og
þunnar vígtennur með grófari
rifflum og voru þær einnig krappari. Þessir
kettir voru leggjalengri og betur til þess
fallnir að elta uppi bráð (Carroll 1988).
Sverðkettir lifðu aðallega á norðurhveli
jarðar en hafa einnig fundist í S-Ameríku.
Hvorki sverðkettir né aðrir kettir komust til
Ástralíu (6. mynd).
Falskir sverðkettir (höfðu ekki eiginlega
líkamsbyggingu kattardýra, heldur fremur
bjarndýra) voru dreifðir um Evrasíu og N-
Ameríku á ólígósen og míósen. Landbrúin yfir
Beringssund var meira eða minna opin á
tertíer. Þess vegna áttu plöntur og dýr greiðan
aðgang á milli heimsálfanna (Stanley 1989).
Plíósen Míósen
2-5         5-23
milj. ár milj. ár
NIMRAVINAE og
HOPLOPPHONEINAE
MACHAIRODON TINAE
FELINAE
4. mynd. Yfirlitsmynd yfir þróun kattardýra (Felidae).
Þrjár markverðustu undirœttirnar eru litaðar (breyttfrá
Thenius, 1980). - An overview of the evolution of the
family Felidae. The three most important sub-families
are coloured (mod. from Thenius, 1980).
Á míósen kom Machairodus fram á
sjónarsviðið í Evrasíu. Hann var fyrsti
fulltrúi undirættarinnar Machairodontinae
(sverðkettir) og var uppi á sama tíma og
Sansanosmilus, sem var sá síðasti af undir-
ættinni Nimravinae (falskir sverðkettir). Þeir
dóu lfklega báðir út á ár-plíósen í Evrasíu.
Nimravinae hurfu síðar af sjónarsviðinu í N-
Ameríku og var Barbourofelis sá síðasti af
þeim(Theniusl980).
Machairodus þróaðist yfir í Homo-
therium og Megantereon og leystu þeir
forföður sinn af hólmi. Homotherium er sá
sverðkatta   sem   mesta  útbreiðslu   hafði.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128