Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						88
8&
-i—i—i—i—i—i—r
jr~    * "-Arhringir
/.
:.A
•>-
¦ i
i_____i_____i_____i_____i-

¦ i ¦
700  800  900  1000 1100 12
Ár e.Kr.
94
92
90
88
w
3. mynd. Kvörðunarferlar geislakolsgreininga fyrir tímabilið frá 600 til 1200. Ferill
Libbys var notaður fyrstu tvo áratugi geislakolsgreininga. Ferill Ralphs, sem notaður var
um árabil, er nálgunarferill sem byggðist á gisnum árhringjamœlingum. Nýjasti ferillinn,
þar sem mœlipunktarnir eru sýndir, byggist á mjög nákvœmum árhringjamœlingum bestu
aldursgreiningarstofanna (Stuiver og Pearson 1986).
ítarlegar upplýsingar um kvörðunar-
ferilinn er að finna í sérhefti af tímaritinu
Radiocarbon (35/1, 1993), en það er
helgað kvörðunarmælingum. Hluti ferils-
ins, þ.e. fyrir tímabilið frá árinu 600 til 1200
sem er mikilvægt fyrir íslenska fornleifa-
fræði, er sýndur á 3. mynd. Þar eru einnig
sýndir tveir eldri kvörðunarferlar, sem rætt
er um í Viðauka F, en þeir byggðust á mun
gisnari og nokkuð ónákvæmari mælingum.
Það eykur mjög áreiðanleika nýjasta
ferilsins að mælisýnin eru úr bæði eik frá
Evrópu og furu frá Bandaríkjunum, þau
hafa verið mæld í nokkrum aldursgreining-
arstofum og ýmist verið í vökvaformi
(bensen) eða gasformi (C02). Niðurstöður
mælinganna falla þétt að einum ferli. Enn
er þó ekki útilokað að 0,1-0,2% munur
kunni að vera í samtímagróðri frá
mismunandi svæðum, t.d. milli norður- og
suðurhvels jarðar.
Lýsing á ákvörðun aldurs og óvissu hans
getur verið allflókið mál vegna þess að
kvörðunarferillinn er nokkuð óreglulegur og
er því ekki ávallt einhlítt samband milli C-14
remmunnar og vaxtarskeiðs. Einnig þarf að
taka tillit til óvissu í mælingu sýnisins og
árhringjanna. Síðari óvissan er oftast mun
minni.
Landnámslagið er öskulag sem lagðist yfir
stóran hluta íslands í gosi í Vatnaöldum árið
871. Þessi nákvæma tímasetning fékkst af
rannsóknum á samsætum og öskulögum í
ískjarna frá Grænlandsjökli (Karl Grönvold
o.fl. 1995). íslenskir fornleifafræðingar nýta
þetta öskulag mikið til að tímasetja forn-
leifar. Hugsum okkur að C-14 remma í birki-
hríslu sem fundist hefur rétt við landnáms-
lagið mælist 90,5 %Ox. Af ferlinum á 3. mynd
má lesa vaxtartíma hennar með því að leita á
kúrfunni að ári sem gefur sama %Ox-gildi og
hríslan. Farið er lárétt út frá 90,5 %Ox á
100
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128