Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						VIÐAUKAR
A. ÁLDURSÁKVÖRÐUN LIBBYS
Á grundvelli þeirra gagna sem Libby hafði tekist að safna í upphafi sjötta áratugarins áleit
hann að C-14 remman í öllum nýsprottnum gróðri, Ag, hefði haldist óbreytt í þúsundir ára og
þessa remmu gæti hann því mælt í ungum plöntum. Libby hafði mælt helmingunartíma
geislakolsins og fengið 5568±30 ár. Af lögmálinu um geislahrörnun var nú hægt að reikna út
aldur jurtaleifa, T, þegar C-14 remma þeirra, A , hafði verið mæld:
Tx = - (5568/ln2) \n(A v /Ag) = - 8033 ln(A. IAg)             (2)
þar sem 8033 er meðalævi C-14 atómanna. Af þessari jöfnu er ljóst að einungis þarf að mæla
hlutfall geislastyrks tveggja sýna.
Mælingar, sem rætt er um í Viðauka G, sýndu að Ag er 95% af remmu alþjóðlegs mælistaðals,
sem var oxalsýra, gerð af National Bureau of Standards í Bandarfkjunum, sem allar
aldursgreiningarstofur fengu skammt af. Ef remma oxalsýrunnar er táknuð með Aox fæst
reiknaður aldur af jöfnunni:
T = - 8033 ln[A( l(A(n 0,95)]                                       (3)
Innleiddur hefur verið sýndarstaðall, Modern Standard (MS), sem er skilgreindur út frá
oxalsýrunni og hefur MS-staðallinn C-14 remmu sem er 95% af remmu hennar; hann hefur því
nákvæmlega sama gildi og Ag. Styrkur sýna er oft gefinn sem %MC. Þar eð oxalsýran er
grunnviðmiðun og remman Ag aðeins nálgunargildi, hefði verið einfaldara að miða remmu allra
sýna við oxalsýruna, en á þeim tíma sem MS-staðallinn var innleiddur var enn talið að remman
í nýsprottnum gróðri hefði ávallt verið hin sama. Sýndarstaðallinn Modern Standard er dæmi
um eina af sögulegum flækjum geislakolsgreininganna.
B. C13/C12-HLUTFALLIÐ OG SAMSÆTUHLIÐRUN
C13/C12-hlutfallið má mæla með mikilli nákvæmni í massagreini. Hlutfallið er nær ávallt miðað
við remmu staðalsýnis, sem er sjávarkarbónat, og er þá jafnan mælt hlutfallslegt frávik frá
staðlinum, svokallað 8l3C-gildi (delta-gildi):
8'3C=(C13/C12)s.ni/(C13/C12)s|aðal]-1                       (4)
Þetta frávik er venjulega sýnt í þúsundustuhlutum (%c) og frávikið er alls staðar í lofthjúpi
jarðar nánast hið sama, -8,0%o. Enda þótt allt kolefni plantna komi úr andrúmsloftinu er C-13
remma þeirra lægri en í lofthjúpnum, eða á bilinu -20%c til -30%c. Þessi lækkun í samsætu-
hlutfallinu, sem verður við ljóslífgun, nefnist samsætuhliðrun. Hún stafar af því að
efnahvörfin eru dálítið hæggengari fyrir C-13 en C-12 atómin vegna massamunar atómanna.
Hliðrunin er mismikil eftir aðstæðum, því ljóslífgunin og efnahvörf í plöntum verða við
mismunandi hita og eftir tveimur afbrigðum í ferli ljóslífgunarinnar. Meðalgildið fyrir 813C í
plöntum er -25%o.
104
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128