(Poa pratensis), hásveifgras (Poa trivi- alis), hvítsmári (Trifolium repens) og umfeðmingur (Vicia cracca). Ymsar aðrar gras- og belgjurtategundir telur Steindór að hafi komið af manna völdum til landsins. Um þetta eru þó skiptar skoðanir. Ýmsar þessara tegunda hafa mjög senni- lega verið fyrir í landinu þó svo að nýir stofnar þeirra hafi jafnframt borist til landsins (Hörður Kristinsson, pers. uppl.). INNFLUTNINGUR GRASA ÁSÍÐMIÐÖLDUM Ekki fer miklum sögum af gras- rækt á miðöldum. Sturla Friðriks- son (1956) hefur tekið saman nokkuð ítarlegt ágrip af sögu gras- sáningar á Islandi. Fyrstu heimildir um innflutning erlends grasfræs eru frá miðri 17. öld. Þá sáði Gísli Magnússon (Vísi-Gísli) 30 útlend- um jurtategundum á Munkaþverá sem algengar voru í Danmörku. Einnig sáði hann þar melgresi og fleiri íslenskum jurtum (Jakob Benediktsson 1939). Engum sög- um fór af árangri þessara tilrauna. Leið nú heil öld og lítið sem ekkert gerðist í ræktunarmálum íslend- inga. Um 1770 var svo stofnaður sjóður sem var í umsjá dönsku stjórnarinnar. Átti hann að standa undir kaupum á sáðkorni, garðfræi og þvílíku. A hans vegum voru ýmsir styrktir til þess að reyna korn- og grænmetisrækt og ræktun grastegunda sem farið var að nota í Danmórku. Ekki er vitað hvaða tegundir þetta voru né hver árang- urinn varð. Nokkrar heimildir eru um inn- flutning á Ammophila arenaria til að hefta sandfok á 18. og 19. öld (Sturla Friðriksson 1956). Um miðbik 19. aldar er farið að hvetja til túnræktar og sáningar. Benedikt Indriðason á Stóruvöllum í Bárðar- dal sáði t.d. í um 1 ha lands með dönsku grasfræi 1939 og Sæmundur Eiríksson og félagar hans unnu um 20 ha lands og sáðu dönsku grasfræi, höfrum og byggi á árunum 1855-1858 (Jónas Jónsson 1968). Árið 1875 getur Sveinn Sveinsson þess að tilraunir með sáningu grasfræs hafi flestar misheppnast hér á landi en kennir um skorti á réttri jarðvinnslu (skýrsla Bún. Suð. 1875). Hann ráðleggur mönnum því að undirbúa flög vel fyrir sáningu og blanda íslensku grasfræi saman við fræ er- lendra hraðvaxta tegunda svo sem vallar- foxgrass (1. mynd) og rýgresis (Sveinn Sveinsson 1877). Ólafur Ólafsson (1881) kannaði hvaða jurtir yxu helst í sandi og 1. mynd. Vallarfoxgras er innflutt grastegund og mikilvœgasta túngresið. Mynd Berglind Orradóttir. 128
Beinir tenglar
