Náttúrufræðingurinn

						1. mynd. Indlandsfíll (t.v.) og afríkufíll. A myndinni má glögglega sjá muninn á þessum

tegundum. (Nowak 1990.)

Sérstæðasti líkamspartur fílsins er þó að

flestra mati raninn, vöðvarík framlenging

á nefi og efri vör. Með honum reytir fíllinn

gras og slítur lauf og greinar af trjám.

Hann drekkur með því að fylla ranann

vatni og sprauta upp í sig. Fremst á rana

indlandsffls er lipur flipi, tveir á rana

afríkufíls, sem dýrin beita líkt og fingri

eða fingrum við að taka upp smáhluti,

enda er raninn með næmt snertiskyn.

Nasirnar, fremst á rananum, greina ætt frá

óætu. Raninn er til fleiri hluta nýtur, til

dæmis myndar fíllinn með honum margs

kyns hljóð.

Nafnið fíll mun komið úr arabísku. Það

er líklega ekki í neinu evrópumáli öðru en

íslensku. Orðið kemur fyrir í Alexanders-

sögu og er því frá þrettándu öld.

¦ HVERNIG FEKK FILLINN

RANANN?

I sögu eftir Rudyard Kipling er greint frá

forvitnum ungum fíl sem álpaðist fullnærri

krókódíl á bakka Limpópófljóts. Þá höfðu

fílarnir engan rana. Krókódfllinn beit í

nefið á fílnum og hugðist hafa hann í

2. mynd. Jaxlar úr

afríkufíl (A), ind-

landsfíl (B) og

skögultanna (C).

(A og B, Pehrson

1954; C, Carr-

ington 1958.)

166