Náttúrufræðingurinn

						2. mynd. Grænn þörungagróður í venjulegum vatnshver á lághitasvæði. - Algal mat in

the runoff of a typical low-sulfide alkaline hot spring. (MyndJphoto Jakob K. Krist-

jánsson)

fram afar sérstök og áhugaverð vist-

kerfi.

LÍF í ÍSLENSKUM HVERUM

Vatnshverir á lághitasvœðum

Það sem að jafnaði einkennir hveri

á þessum svæðum er mikill þörunga-

gróður, oftast grænn að lit (2. mynd).

Gróður þessi er mest áberandi þar sem

hitastig er á bilinu 30-55°C. í hverum

af þessari gerð er rennsli oft allmikið

og myndast þá samfelldur hitastigull

frá upptökum og niður eftir afrennsl-

inu. Víða má finna slíka læki sem eru

frá nokkrum metrum upp í tugi metra

að lengd og spanna þá oft allt hita-

stigsbilið frá suðumarki og niður undir

20°C.  Fyrir meira en aldarfjórðungi

rannsakaði Sigurður Pétursson (1958)

hveragróður á íslandi og var lýsing

hans eftirfarandi:

„Eina gróðurfélagið, sem nokkuð

ber á í hverunum eru breiður eða

skánir af blágrænþörungum. Heldur

þessi gróður sig aðallega við 30-55°C

og finnst því í afrennslinu frá hverun-

um eða við barm þeirra, þar sem ekki

er of hátt hitastig. Þar sem vatnið er

grunnt situr skánin á botninum, en þar

sem dýpi er meira, flýtur hún í vatns-

skorpunni. Litur skánanna er móleitur,

blágrænn eða nær svartur á yfirborð-

inu, en oft ljósari, þegar dregur neðar í

skánina, vegna kísilútfellingar. Oft eru

skánirnar líka lagskiptar. Gerð skán-

anna er hlaupkennd, stundum leður-

kennd, en þar sem mikið er um kísil

verður skánin nokkuð hörð og stökk og

53