Stærst var ritubyggðin í berginu kring- um Sæluhöfn í Bæjarbjargi. Hafði rit- an þar yfirhöndina enda ákjósanlegt heimkynni í mjög votu bergi. Fannst mér ég fyrst heyra í ritu er þar kom. Einnig er töluvert af ritu í Keflavíkur- bjargi. Veiðibjöllu varð víða vart. Við og við sást hvítmáfur. Eigi gat ég séð að hann hefði samfellda byggð eins og víða við Breiðafjörð. Hrafna sá ég á þrem stöðum. Topp- skarfa {Phalacrocorax aristotelis) sá ég víða sitja á skerjum. Aðeins á einum stað sátu skarfar í bjargi. Dílaskarf (Phalacrocorax carbo) tel ég mig ekki hafa séð, en dílaskarfur kallast þar vestra vasaskarfur (nafngiftin af hvíta blettinum á lærunum). Aðeins eina æðarkollu (Somateria mollissima) bar fyrir augu mér. Sendlinga hóp {Calidris maritima) sá ég í Sæluhöfn. Ég sá þúfutittling (Anthus pratensis) einu sinni og þrjár maríuerlur. Alls sá ég í og við bjargið 15 fuglategundir og ætti ég að áætla fjölda þeirra myndi ég telja hann nær þremur milljónum en tveimur. Látrabjarg mun hafa verið nytjað allt frá landnámstíð og allt fram á þessa öld. Tók nærri fyrir nytjar eftir að tveir menn hröpuðu í bjarginu 1926. Nytjarnar voru eggjatekja að vorinu og fuglatekja að sumrinu. Til eggja var bæði sigið og eins gengið upp í bjargið úr fjörum. Til fuglaveiða var farið á sama hátt en þó meir sigið. Sigútbúnaður í Látrabjargi var að ýmsu frábrugðinn samskonar útbúnaði og aðferðum í öðrum íslenskum björg- um. í engu íslensku bjargi eru þessar aðferðir eða venjur í sambandi við sig hinar sömu. Eina veiðitækið við fuglaveiðar var snaran, 6-9 álna stöng. Á annan enda hennar var fest fléttingi úr 17 taglhár- um og var lykkja á enda hans. Fléttingurinn var þræddur í gegnum lykkjuna svo að hún myndaði snöru. Lykkjunni er þrýst upp á hnúð á enda stangarinnar. Þegar sigari kom á fugla- flæmi, beið hann uns fuglinn varð ró- legur, en þá leitaðist hann við að koma snörunni yfir fuglshausinn, kippti í svo lykkjan losnaði af stangarendanum og hertist þá snaran að hálsi fuglsins, svo að sigarinn gat lyft honum af flæminu og dregið hann til sín. I Vestmannaeyjum var snaran úr fléttuðu hrosshári eða kattargörn og lykkjan þrædd upp á fjöðurstaf. íbúar St. Kilda notuðu frá fornu fari fléttað- ar hrosshárssnörur. Nafngiftin nefskeri er hvergi annars staðar þekkt á íslandi. Einkennandi er það fyrir stuttnefju hvað hún hefur ólíkt heiti í byggðum þeim sem nytja fuglabjörg. Við Reyðarfjörð og Fá- skrúðsfjörð nefnist stuttnefjan í Skrúð drundnefja eða drunnnefja; á Langa- nesi klumba eða klumpur. Mun þetta án efa eiga rætur sínar að rekja til þess að landnámsmenn þekktu eigi stutt- nefju fyrr en hér á landi, því að líkast til hefur hún eigi orpið við Noregs- strendur né við strendur Bretlandseyja frekar en hún gerir nú. Ýmis heiti varðandi nytjar fuglabjarga eru nú staðbundin við Látrabjarg, t.d. hald (flt. höld) = sigstaður = ferð eða ofan- ferð í Vestmannaeyjum; fara á lás = hnoðaburður í Vestmannaeyjum; benda, ef farið er til hliðar í aðsetu = hliðarrið í Vestmannaeyjum = hliðar- ról í Drangey. Bumbur er fituparan á svartfugli kölluð, en laukur á múkka (fýl) og lundakofu. Dökkur fýll kallast sótari = smiður í Grímsey. Margt mætti skrifa ítarlegar um nytjar Látrabjargs en þeim verður eigi gerð frekari skil í þessari ritgerð. Pótt dagsferð þessi undir Látrabjarg tækist 75
Beinir tenglar
