Náttúrufræðingurinn

						100-1

80H

60-

40H

20-

W

4

3

2i

Dvergbleikja Kuðungableikja  Murta

408                 370                 216

Silableikja

293

1. mynd. Diphyllobothrium

sýking í bleikjugerðum í

Þingvallavatni. Sýkingarstig

1: engin sýking, stig 2: vottar

fyrir sýkingu, stig 3: mikil

sýking, stig 4: mjög mikil

sýking. Sjá nánari skýringar

á sýkingarstigum í kafla um

aðferðir. - Frequency (%)

o/Diphyllobothrium spp. in-

fection in the charr morphs of

lake Þingvallavatn. Infection

stage 1: no infection, infst.2:

trace of infection (larval cysts

occur on stomach), inf.st. 3:

heavy infection (clusters of

larval cysts on intestines, esp.

on stomach), inf.st. 4: very

heavy infection (intestines co-

vered and separate organs in-

visible).

GÖGN OG ADFERÐIR

Alls voru 1299 bleikjur athugaðar

m.t.t. Diphyllobothrium sýkingar.

Sýking var metin með því að áætla

þekju (%) þolhjúpa utan á innyflum

(maga, skúflöngum og lifur). Sýkingu

var skipt í fjóra flokka: Sýkingarstig 1 :

engir þolhjúpar sjáanlegir; sýkingar-

stig 2 : vottur af þolhjúpum (innyfli

auðgreinanleg); sýkingarstig 3 : mikið

af þolhjúpum (áberandi þyrpingar þol-

hjúpa utan á maga, innyfli vel greinan-

leg); sýkingarstig 4 : mjög mikið af

þolhjúpum (öll innyfli þakin og

ógreinanleg).

Samgróningur líffæra í kviðarholi,

þ.e. myndun bandvefs utan um inn-

yfli, var metinn á efirfarandi hátt: Stig

1 : enginn samgróningur; stig 2 : vottar

fyrir samgróningi (þunnur bandvefur

utan um maga og lifur); stig 3 : mikill

samgróningur (innyfli umlukin band-

vefshjúp, en einstaka líffæri þó grein-

anleg); stig 4 : mjög mikill samgrón-

ingur (innyfli hulin þykkum bandvef).

Upplýsingar um framkvæmd ann-

arra mælinga á fiskunum er að finna í

Hilmar J. Malmquist o.fl. (1985).

NIÐURSTÖÐUR

Afgerandi munur var á tíðni sýking-

ar eftir bleikjugerð (1. mynd). Sýking

var afar fágæt í dvergbleikjum (0,3 %

sýktar) og kuðungableikjum (6,2 %

sýktar), en mjög tíð í murtum (76,9 %

sýktar) og sílableikjum (90,1 % sýkt-

ar). Af sýktum murtum voru 32,5 %

mikið sýktar (sýkingarstig 3 og 4), en

24,6 % sýktra sílableikja voru mikið

sýktar (sbr. 1. mynd). Meira bar á

sýkingarstigi 4 í sílableikjum (5,3 %)

en murtum (1,2 %).

Sýking jókst með vaxandi aldri

murta og sílableikja (1. og 2. tafla).

Tíðni samgróninga var á sama veg

og tíðni sýkingar (2. mynd). Af fiskum

79