5. mynd. Lífsferill E. mulleri (L.) í Urriðakotsvatni. 3 fór hratt stígandi (6. mynd) frá því að spírun lauk um mánaðamótin apríl- maí, en fór að sama skapi hratt dvín- andi eftir að hámarksvaxtarhraða var náð um mánaðamótin júní-júlí. Þann 9. september var vexti algerlega lokið og sambýli, sem merkt voru, að mestu rotnuð. Flatarmálsaukning sömu sam- býla (nr. 1-3, 7. mynd) endurspeglar vaxtarhraðaferilinn. Niðurstöður mæl- inga á vexti þeirra sambýla sem merkt voru um mitt sumar (nr. 4-10, 6. og 7. mynd) sýna svipaða tilhneigingu. Kynœxlun: Geymsla sýna í frosti bauð ekki upp á þann möguleika að fylgjast með myndun kynfrumna né hugsanlegri lirfumyndun. Um miðjan ágúst fundust smágerð sambýli á steinum. Þau geta ekki hafa komið til við spírun dvalarforms (þ. e. á kyn- lausan hátt) því að í grunni þeirra var hvergi að finna slíkt dvalarform. Myndun dvalaformsins: Fullmynd- uð dvalaform voru sjáanleg í byrjun ágúst (1. tafla). Umræða Samkvæmt Rasmont (1962) er spír- un Spongilla lacustris og E. mulleri sambærileg. í báðum tilfellum þurfa dvalaform þeirra að ganga í gegnum visst þroskunartímbil, vorun (vernalis- ation), þ. e. undanfari spírunar verður að vera kuldakafli með hlýviðriskafla í kjölfar hans áður en spírun getur hafist. Vorun í Urriðakotsvatni tók um tuttugu daga frá því að ísa leysti þar til spírun hófst. Samkvæmt lýsingu Tend- al (1976) virðist vorun í Mývatni árið 1974 hins vegar hafa tekið mun lengri tíma eða rúmlega þrjátíu daga, því að á 37. degi frá því að ísa leysti virtist E. múlleri vera nýspíraður (á 1. stigi). í Urriðakotsvatni spírar E. mulleri í lok apríl og fram í byrjun maí. Sam- kvæmt Simpson og Gilbert (1973) er spírun S. lacustris á svipuðum tíma í tjörn nokkurri í New Hampshire. Vatnshiti fór hækkandi áður en spírun E. múlleri fór af stað í Urriðakotsvatni (lággildi óx frá 0,5°C í 6,5°C) en Ras- mont (1962) heldur því fram að hækk- andi hitastig sé einmitt forsenda þess að spírun hefjist eftir vorun. Á hinn bóginn féll vatnshiti nokkuð um það leyti sem spírun hófst og lágmarkshiti 95
Beinir tenglar
