Náttúrufræðingurinn

						því verður þroskun kynfrumna að

ganga hratt fyrir sig ef kynæxlun á að

eiga sér stað hjá E. múlleri. Með hlið-

sjón af þessu er líklegt að lirfur gætu

verið komnar á kreik um mánaða-

mótin júlí-ágúst.

Fullmynduð dvalaform fundust 3.

ágúst. Samkvæmt sambýlum, sem

mælanleg voru 9. september, hefur

enginn vöxtur farið fram tímabilið 13.

ágúst til 9. september. Lífsferli virðist

því hafa lokið um miðjan ágúst og

sambýli tekið að hrörna. Kemur þetta

heim og saman við þá könnun sem

Wierzejski (1935; sjá tilvísun hjá Vy-

ver og Willenz 1975) gerði á E.

múlleri.

Ef sú ágiskun er rétt að lirfur setjist

á undirlag og taki að mynda sambýli

um mánaðamótin júlí-ágúst er það at-

hyglisvert að á sama tíma og eldri sam-

býli hafa myndað dvalaform og lokið

lífsferli sínum, eru ung sambýli í full-

um vexti. Rasmont (1962) setti fram

þá tilgátu að myndun dvalaforma hefj-

ist þegar ósérhæfðar (archeocyta) og

sérhæfðar frumur eru í einhverju á-

kveðnu hlutfalli. Samkvæmt þessu ætti

að líða töluverður tími þar til myndun

dvalaforma getur hafist, því á vaxtar-

skeiðinu er í gangi sífelld umbreyting

ósérhæfðra frumna í sérhæfðar og

hlutfallið því óhagstætt myndun dvala-

forms. Þegar vexti er lokið þarf nið-

urbrot sérhæfðra frumna að koma til

svo hinu skilyrta hlutfalli sé náð og

myndun dvalaforms hefjist. Hér virð-

ist ljóst að til þessara hluta þarf ná-

kvæma stjórn sem ekki getur verið

eingöngu háð ytra umhverfi dýrsins,

þar sem lífsferli eldri stofnhlutans lýk-

ur á þeim tíma sem yngri hlutinn

(myndaður af lirfum) dafnar. Skýring-

in gæti að einhverju leyti legið í því að

á þennan hátt er samkeppnin engin

um fæðu milli þessara tveggja stofn-

hluta og yngri hlutinn nái því að þrosk-

ast og mynda dvalaformið fyrir vet-

urinn.

HEIMILDIR

Barnes, R.D. 1980. Invertebrate Zoology,

4.útg. —Sounders College, Phi-

ladelphia: 1089 bls.

Fjeldsá, J. & Raddum, G.G. 1973. Þrjú ný

vatnadýr fundin á íslandi. — Náttúru-

fræðingurinn 43: 103—113.

Florkin, M. & Scheer, B.T. (ed.). 1968.

Chemical Zoology., Vol. 2. —

Academic Press, New York og Lond-

on: 639 bls.

Helgi Hallgrímsson. 1974. Vatnasvampur

fundinn á íslandi. - Týli 4(1): 41-43.

Helgi Hallgrímsson. 1976. Vatnasvampur

fundinn á nýjum stöðum. — Týli 6(2):

70.

Penney, J.T. & Racek, A.A. 1968. Com-

prehensive revision of a worldwide col-

lection of freshwater sponges (Porifera:

Spongillidae). - U.S. Nat. Mus.,

Washington 272: 1-184.

Rasmont, R. 1962. The physiology and

gemmulation in fresh-water sponges. -

Symp. Soc. Study Develop. Growth 20:

3-25.

Simpson, T.L. 1963. The biology of the

marine sponge Microciona prolifera

(Ellis and Solander). 1. A study of

cellular function and differentiation. —

J. Exp. Zool. 154: 135-151.

Simpson, T.L. & Gilbert, J.J. 1973.

Gemmulation, gemmule hatching, and

sexual reproduction in fresh-water

sponges. 1. The life cycle of Spongilla

lacustris and Tubella pennsylvanica. —

Trans. Am. Microsc. Soc. 92(3): 422—

433.

Tendal, O.S. 1976. Freshwater Spongia. -

Zool. Icel. 2(4a): 4 bls.

Vyver, G. Van de & Willenz, Ph. 1975.

An experimental study of the life-cycle

of the fresh-water sponge Ephydatia

fluviatilis in its natural surroundings. —

Wilhelm Roux' Archiv 177: 41-52.

Wierzejski, A. 1935. Susswasserspongien.

98