Náttúrufræðingurinn

						NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN                                 129

GEIR   GIGJA:

UM   HUSFLUGUNA

Húsflugan er eitt af þeim skordýrum, sem allra bezt hafa

verið rannsökuð. Það er einkum þrennt, sem því veldur, að þessi

dýrategund hefir verið betur rannsökuð en flest önnur skordýr.

í fyrsta lagi er hún í híbýlum manna, svo það eru hæg heima-

tökin að ná í hana. í öðru lagi er hún útbreidd um meirihluta

jarðar, þar sem menn og húsdýr hafast við, svo flestir vísinda-

menn hafa hana í heimalandi sínu. Og í þriðja lagi er hún mesti

skaðræðisgripur, svo það var nauðsynlegt að taka hana til ýtar-

legrar rannsóknar bæði um byggingu og lifnaðarhætti. Hér á

landi er húsflugan mest við sjávarsíðuna í kauptúnum og kaup-

stöðum.

Húsflugan heyrir til þeim skordýrum, sem nefnast tvívængj-

ur (Diptera), og í daglegu tali eru nefnd flugur. Hér á landi

eru um 250 tegundir af flugum. Flugurnar eru meðal annars

auðþekktar á því, að aðeins framvængirnir eru fullþroskaðir

flugvængir, en afturvængirnir eru ummyndaðir í kólfa, sem

sveiflast fram og aftur þegar flugan flýgur.*)

Líkama húsflugunnar er eins og annarra skordýra deilt í þrjá

aðalhluta: höfuð, frambol og afturbol. Á höfðinu eru tvö augu,

sem hylja að metsu hliðar þess. Ef við skoðum fluguna í stækk-

unargleri, sjáum við greinilega, að hvort þessara augna er sam-

sett af fjölda rnörgum smáaugum. Okkur virðast þau vera

óteljandi, en vísindamönnum hefir þó tekizt að telja þau og þeir

segja, að það séu um 4000 smá-augu í hverju auga húsflugunnar.

Það mætti nú ætla, að sjónin væri það sæmileg, með þessum

tveimur samsettu augum, að þau nægðu húsflugunni. En svo er

þó ekki, því auk þess hefir hún þrjú smá augu ofan á hófðinu.

Framan á höfðinu eru fálmararnir. Þeir eru alsettir hárum,

sem flugan skynjar með.

Neðan á höfðinu er sograninn. Hann er stinnur og útspertur,

*)  Eins og kunnugt er, hafa skördýrin vanalega fjóra vængi   (sbr.

fiðrildi).