Náttúrufræðingurinn

						NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN                              145

fluttar leifar þeirra bæði ofan á skeljalögunum í Tungugrænum

og ofan á basaltinu út undir Breiðuvík. En seinna á þessu tíma-

bili komst þó kyrrð á, og gátu þá skeljalögin í Breiðuvík myndazt

við hina fornu strönd.

Nú hófst enn mikil eldhríð og ofan á skeljalögin lögðust

þykk grágrýtislög. Þau ná enn fram á skeljalögin í Breiðuvíkur-

bökkum og þaðan má rekja þau upp og austur á heiðar og síðan

suður allt nesið upp á Búrfell. Þar munu leifar grágrýtisins einn'a

þykkastar á nesinu, ca. 60 m. I Búrfelli sjáum við enn lög af

gjalli undir grágrýtinu og jökulruðningur er og talinn vera þar.

Þar fyrir neðan tekur við fornt basalt og loks hin ellilega Héðins-

höfðabergtegund. Aðeins vantar hér inn í milli hin 500 m þykku

skeljalög, og hefir sjórinn því sennilega ekki náð svona langt

inn í landið er þau mynduðust.*)

Nú víkur sögunni suður á Lambafjöll, tæpum 15 km frá

Búrfelli. Þau eru nokkurn veginn jafnhá Búrfellinu og maður

fær ekki varizt þeirri hugsun, að bæði fjöllin séu leifar einnar

og sömu hásléttunnar, því að augljóst er, að sig hafa orðið á

milli þeirra. Þetta staðfestist og, er efni fjallanna er borið sam-

an, því að ofan á Lambafjöllum er sams konar grágrýti og á Búr-

felli. Gjall og vikur er þar einnig undir grágrýtinu, aðeins meira

að vöxtunum, og nú er enginn vafi á, að um er að ræða móbergs-

myndun landsins. Undir móberginu í Lambafjöllum má gera ráð

fyrir hinu gamla basalti, en úr því verður eigi skorið að sinni,

þar sem rætur fjallanna eru huldar yngri myndunum, svo að

eigi er unnt að sjá hvað við tekur undir móberginu. En mó-

bergið liggur frá Lambafjöllum nær óslitið út fyrir Húsavík og

mun upphaflega hafa verið tengt gjalli því og vikri, sem

áður var getið utar í nesinu. Ég álít því, að grágrýtið ofan á

Lambafjöllum og mestum hluta Tjörnessins séu hlutar hinnar

sömu myndunar, sem hafi upphaflega verið þykkur og víðáttu-

mikill láréttur grágrýtisskjöldur, og að sama móbergsmyndun-

in komi fyrir á báðum stöðunum og hafi hún myndazt á hinu

áður umgetna langa tímabili frá myndun dökka basaltsins utar-

lega  á  nesinu þar til  skeljalögin  í  Breiðuvík  tóku  að  setjast.

*) í fyrri grein minni í Náttúrufræðingnum hafði ég komizt að þeirri

niðurstöðu, að svo framarlega sem það væri rétt, er haldið var, að

Tjörnesfjöllin væru aðallega úr grágrýti, hlyti þetta grágrýti að liggja

undir skeljalögin að mestu leyti. Nú reynist þetta ekki rétt, og fellur

ályktunin með því.