170 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN beygja sig, þar til sólin skín beint á toppinn, einnig af sömu ástæðu. Á þann hátt fá þau nægilegt ljós fyrir kolsýrunám sitt, en minnka um leið útgufunina, sem er of mikil, þegar sólin skín beint á hlið blaðanna. Þær rannsóknir, er gerðar hafa verið á vaxtarefnum jurtanna, hafa ekki aðeins leitt í ljós nýjar staðreyndir og skýrt áð- ur vel þekkt fyrirbrigði, heldur hafa þær auk þess hafið ruðning á nýjum brautum fyrir daglegt starf jarðyrkjumannsins. Með aðstoð vaxtarefna er hægt að hjálpa garðyrkjunni og trjáræktinni til að fá rætur á afkvisti, sem annars er nær ó- mögulegt að fá til að festa rætur. Þá eru greinarnar settar í veikar lausnir vaxt- arefna, 1:10 000 eða enn veikari, og látn- ar standa í þeim í nokkra daga. Séu þær látnar vaxa í vatni á eftir, verður oftast allur neðri hluti greinarinnar eða kvists- ins þéttsettur rótum. En athyglisverðasta hagnýta tilraunin, sem gerð hefir verið með vaxtarefni jurt- anna, er gerð af rússneska vísindamann- inum Cholodny. Hann álítur, að vorun útsæðisins, sem landi hans Lysenko er upphafsmaður að, sé bein afleiðing af auknu magni af vaxtarefnum í hinum voruðu fræj- um. Þess vegna tók hann fræ nokkurra nytjajurta og lét þau gróa í jurtahormónum. Afleiðingin varð sú, að af sykurrófnafræj- unum fengust 152% þyngri rófur með 150% meiri sykri en ef fræin voru ekki meðhóndluð neitt. Og líkt fór hjá hófrum og óðrum korntegundum, svo að Cholodny gerir sér góðar vonir um, að þetta verði notað í land- búnaði allra landa innan skamms, ef unnt verður að auka magn vaxtarefnanna í fræjunum á einhvern ódýran hátt í stórum stíl. Það er mál ókominna daga, hvort sá draumur rætist eður ei. En þó benda líkurnar eindregið í þá átt, að framtíðin muni not- færa sér hinar merku rannsóknir vaxtarefnanna á margvíslegan hátt, því að með þær sem grundvöll er nú þegar hægt að valda alls konar breytingum í heimi jurtanna. Sumar greinar vísind- 7. mynd. Hné á gras- strái. Á efri mynd- inni liggur stráið niðri. Vaxtarefnin safnast þá saman við neðra borð hnésins, sem vex þar af leiðandi meira en efra borðið' og réttir stráið upp, líkt og neðri myndin sýnir.
Beinir tenglar
