Náttúrufræðingurinn

						NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN                               31

JON N. JÖNASSON:

GRÓÐUR í HEGRANESI

Hegranes 'er, eins og kunnugt er, innan við botn Skagafjarðar

fyrir miðjum fjarðarbotninum. Nes eitt, klettótt, gengur þar fram

í fjarðarbotninn miðjan, og skerast vogar inn úr firðinum bæði

austan og vestan við ríes þetta. Fyrir sunnan sveitina, sem heitir

Hegranes, klofna Héraðsvötn í tvær stórar kvíslar, sem falla til

sjávar, önnur austan við en hin vestan við Hegranesið. Eru

kvíslar þessar báðar mjög breiðar og áhöld um vatnsmagn þeirra.

Hegranesið er því í raun réttri eyja, sem er umgirt vötnum á

þrjá vegu, en sj.ó að norðan. Gróður í Hegranesi ber þessa einnig

merki að nokkru, því hann er að sumu leyti frábrugðinn gróðri

í næstu sveitum við Hegranesið. T. d. er hvorki til í Hegranesi

sortulyng (Arctostaphylus uva ursi) eða limur (sauðamergur,

Loiseleuria procumbens (L.) Desv.). Gnótt er þó af báðum þess-

um plöntum í Viðvíkursveit, sem er næsta sveit við Hegranes

að austan, og virðast góð skilyrði fyrir þær að þrífast víða í

Hegranesi. Fleiri slík dæmi mætti nefna, þótt eigi geri ég það

hér. Aftur á móti hefi ég fundið ýmsar plöntur í Hegranesi, sem

vart munu til í næstu sveitum, og má þar nefna rauðkoll (Knautia

arvensis), sem er mjög sjaldgæf planta og er í Flóru íslands talin

aðeinsfundin á 2 stöðum, en hún vex þarna villt og er allmikið

af henni í valllendislaut einni inni í miðju Hegranesi og er það

nýr fundarstaður þessarar plöntu. Þá má nefna eini (Juniperus

communis L.), sem ég veit ekki af nær en í Hrolleifsdal í Sléttu-

hlíð. Enn fremur hefi ég fundið þar tvær útlendar plöntur villtar,

sem vafalaust hafa borizt þangað með fuglum. Eru það: Planta,

sem ég nefni vafr.úru (Polygonum Convolvulus L.) og er ég ekki

viss um að hún vaxi árlega þar. Hin plantan er noregsmura

(Potentilla Norwegica), sem hefir vaxið þar í mörg ár og hefi

ég fært hana þar í skrúðgarð og virðist hún kunna þar vel við

sig Ég hefi rannsakað gróður í Hegranesi undanfarin fimm sum-

ur. mér til gamans, þegar ég hefi dvalið þar í átthögum mínum í

sumarleyfinu. Væri æskilegt að sem flestir vildu semja sérflóru

átthaga sinna, það gæti leitt í ljós ýmsa þekkingu á gróðurríki