Náttúrufræðingurinn

						44___________________NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN_____________________

var mjóstur og veikastur fyrir, eyddu af endum hans og allt í

kring. "Enn í dag hafa þær ekki lokið verki sínu. Eftir

stendur Drangey, þybbin cg drembileg og ætlar sér að bjóða haf-

öldunum byrgin enn um stund, enda hefir hún til þess 140 m

hæð og um 75 dagsl. flatarmál.

Ég get ekki farið út í, það hér að gera grein fyrir því, hvernig

ég hefi orðið þess áskynja, sem nú hefir verið lýst um aðdrag-

andan að myndun Drangeyjar o. fl. nýmyndana í úthluta Skaga-

fjarðar. Áður hafði Dr. Helgi Pjeturss vakið athygli á ungum

aldri þeirra, sem er því merkilegri, sem allt í kring liggja þarna

einhverjar elztu bergmyndanir landsins. En drögin til þess, sem

hér er sagt, hefir ég týnt saman frá rúnum þeim, sem ristar

eru á bergið allt framan úr Skagafjarðardölum og út á Skagatá,

en meðal beztu heimildanna tel ég Drangey sjálfa og svo systur

hennar Málmey, er báðar til samans geyma verðmæt jarðfræðis-

leg handrit.

Eins og að líkum lætur, eftir frásögn minni hér að framan,

er Drangey að mestu byggð úr gosmóbergi, víða móleitu að lit,

en í því blandast margs konar myndanir, svo sem vatnaleir,

sandmyndanir og gráleitur jökulframburður með núnum og jök-

ulrispuðum steinum, sums staðar eru þessir jökulmynduðu

kleggjar svartbakaðir í gegn vegna ofsahita, er þeir hafa orðið

fyrir við eldgosin.

Vestur úr eynni gengur höfði með fullri hæð nokkra tugi

metra fram í sjóinn. Heitir Uppgönguvík sunnan höfðans, en

Heiðnavík að norðan. Frá Uppgönguvík er nú farið til uppgöngu

á eyna, en Heiðnabergið við Heiðnuvík er kunnugt frá sögnum um

Guðmund góða Hólabiskup. Það var hinn eini staður á eyjunni,

sem hann lét óvígðan til sigs og gerði hann það fyrir bænastað

raddar úr bjarginu, sem sagði: „Hættu að vígja, Guðmundur

biskup, einhvers staðar verða vondir að vera." Þar hefir heldur

aldreið verið sigið síðan. Hafi Guðmundur góði varað við sigi

í Heiðnabergi á þennan hátt, gæti það vel bent til glöggleika

hans á bergfræðisleg fyrirbrigði, því Heiðnaberg er allt gegnofið

af basaltfleigum og brotum úr basaltbögglum, er skotið hefir

inn í móbergið frá nálægu gosi. Bergsár þessara basaltinnskota

eru meinleysisleg að sjá, en hvert stuðlabrot þeirra er með egg-

hvössum röðum cg brúnum, er skera mundu sundur hvert venju-

legt sigband ef á reyndi.

í Lambhöfðanum, og um miðja hæð eyjarinnar í Uppgöngu-