Náttúrufræðingurinn

						72___________________NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN_____________________

Þá hefi ég lítils háttar athugað um skiptingu tegundanna eftir

lífmyndum og útbreiðsluflokkum tegunda í samanburði við aðra

landshluta. Framan við plöntuheitin í flórulistanum eru bók-

stafir, er tákna til hverra lífmynda og tegundaflokka plönturnar

teljast. í fremri dálknum eru lífmyndirnar, en tegundaflokkur-

inn í þeim síðari. Skal nú gerð nánari gnein þessa vegna þeirra

lesenda Náttúrufræðingsins, sem kunna að vera þessu ókunnugir.

Lífmyndir plantnanna þær, sem hér er um að ræða, eru skil-

greindar af danska grasafræðingnum Chr. Raunkiær. Til grund-

vallar þeirri niðurskipan lagði hann það, hvernig plönturnar lifa

hina óhagstæðu árstíð, þar sem veðráttu er svo háttað, að munur

er árstíða, eins og t. d. hér, þar sem veturinn er öllum jurta-

gróðri óhagstæður. Þeir hlutar fjölærra plantna, sem í mestri

hættu eru, og því einkum þörf verndar yfir veturinn, eru brum-

in, því eru lífmyndir þessar skilgreindar eftir því, hver er staða

brumanna í hlutfalli við yfirborð jarðar. Lífmyndirnar eru

þessar:

1.    Loftplöntur (Phanerofyter) Ph.

Brumin vaxa á greinum allhátt frá jörðu. Til loftplantna

teljast því öll tré og hinir stórvaxnari runnar.

2.    Runnplöntur (Chamaefyter) Ch.

Brumin eru einnig ofanjarðar og allt upp í 30 cm hæð frá

jörðu, en liggja samt ekki hærra en svo, að snjór og jafnvel

fallið lauf skýlir þeim. Til þessarar lífmyndar teljast smá-

runnar, hálfrunnar og einnig allmargar jurtkenndar plöntur,

einkum þær, er hafa stórar og þéttar blaðhvirfingar, t. d.

steinbrjótar. Lífmynd þessi er útbreiddust í fjalllendum og í

heimskautabeltisloftslagi.

3.    Svarðplöntur (Hemikryptofyter) H.

Brumin liggja í yfirborði grassvarðarins, og er þeim skýlt af

visnuðu laufi og öðrum jurtaleifum. Allt jurtakenndar plönt-

ur, sem eru útbreiddastar í tempruðu loftslagi.

4.    Jarðplöntur (Geofyter) G.

Brumin neðanjarðar hulin af mold, sem skýlir þeim við vetr-

arnæðingum.

5.    Vatnaplöntur (Helo- og Hydrofyter) HH.

Brumin liggja geymd í vatni eða botnleðju yfir veturim>.

6.    Einærar plöntur. (Therophytes) Th.

Það skal þegar tekið fram, að hin íslenzku heiti lífmyndun-

anna eru aðeins til bráðabirðga, meðan ekki fást önnur betri.