Náttúrufræðingurinn

						ÖO                                     NÁTTÚRUFRÆBlNGUMNN

veru minnir samlif þeirra mjög á litið þjóðfélag, þar sem allir

þegnarnir verða að inna af hendi vandasöm störf, en ráðin

eru í höhdum þeirra, sem elztir og vitrasiir eru, og" fullan þroska

hafa fengið. Gæsirnar fara að koma hingað í Borgarfjörð um

miðjan aj>ríl og slundum eittlivað fyrr, og fara sjaldan að öllu

Ieyti fyrr en í októberlok. Stóra grágæs var skotin á Hvítá 2(i.

jan. 1935, og mun það vera afar sjaldgæft að gæsir sjáist á þeim

tíma árs. Þær gæsategundir, er ég veit að hafi sézt hér eru:

Stóra grágæs algeng. Akurgæs sennilega sjaldgæf. Heiðagæs

nokkuð algeng. Stórahlesgæs algeng. Litlu blesgæs hefi ég skötið

einu sinni 19,'5,'5, og 1935 skaul Þorbj. Ólafss. á Hvitárvöllum eina.

Helsingi sést hér ekki oft, en margir villasl á lionum og öðr-

iini gæsalegundum. Margæs algeng.

Áífl er algeng. Skáldin Jiafa sungið henni lof í ljóðum sínum,

og vissulega er söngur hennar oft töfrandi fagur. Kn það er

eins með svanasönginn og fjöllin, fjarlægðin gerir hann fegúrri

og varpar yfir hann töfrablæ ófæddra æfintýra. Svanásöngur

kenmr víða við. Ástin á þar sterkan streng, sem elskendum er

gott að hlusta á. Þar má heyra gleði þegar góðum vinum er

fagnað og lofsöng til móður moldar, sem öllum er góð. Kn feg-

urstu tónana á þar þó sorgin. Þar má heyra stundargrát barns-

ins, sem oft gleymist fljótt. Og sorg hins fullvaxna, sem streym-

ir eins og lifandi elfur um æðar og hjarta unz öllu líkur. —

Stokkönd er algeng og dvelur að einhverju leyti allt árið

hér í Borgarfirði, en jafnan er þó lang minnst um hana um

háveturinn. Stokkönd leggur sér til munns flest, sem ælt er.

Um hásumarið þegar kornsúra og st'ararfræ eru þroskuð lifir

Iiún mikið á þeim ásamí spírum valnajurta. Kn þegar háustar

að og grös fara að sölna eru rætur og rótahlutar forðabúr

fjölæru jurtanna. Þetta veit stokköndin vel og bergir af þeim

mikla nægtabrunni, en aðalfæða hennar á öllum límum árs

eru þó ýms smádýr. I leðjunni felast þau oft og því er vissast

að láta tunguna skera út- hvort svo er, og gerir þá ekkert til

þó eitthvað af Ieðjunni fari með til smekkbælis. Ungarnir lifa

framan af eingöngu af flugum og smá skordýrum, og dauðinn

verður hlutskipti þeirra ef þá björg þrýtur.

Á vetrum er oft hart i búi hjá stokköndinni þegar tjarnir

og flestir lækir frjósa, og margar leita þá til sjávar og senni-

Iega til annarra landa. Kn þegar ísa leysir og fjötrar vetrarins

fara að rofna, kemur stokköndin aftur og dreifir sér um „breið-

an Borgarfjörð."