Náttúrufræðingurinn

						NÁTTÚRUFRÆDINGURINN

gripirnir á 50—100 árum, hæði hvað ytri einkermi og eðli

snertir, — ný kyn skapast, önnur liða undir lok og koma aldr-

ei f'ram á sjónarsviðið aftur. — Ummæli lifa aðeins einn til

Ivo mannsaldra á vörum gamla fólksins um þessi gömlu kyn,

sem það skýrir barnabörnum sínum frá, og oft með söknuði.

Engin Jjósmynd og oft engar skráðar sagnir, varðveitast, svo

að á tiltölulega skömmum tíma fellur allur fróðleikur um

])essi gömlu, sérkennilegu búfjárkyn i djúp gleymskunnar —

búfjárkyn, sem hinar eldri kynslóðir lifðu á — kyn, sem böfðu

þá verðmætu eiginleika, að geta létt mönnum líí'sbaráttuna

og veill þeim lífsviðurværi undir mun erfiðari búskapar- og

lífsskilyrðum   en  yngri   kynslóðirnar   lifa  við.

Þessi saga endurtekur sig stöðugt, bæði hér á landi og ann-

arsstaðar.

íslendingar bafa frá landnámstíð fram til síðustu ára lif-

að meira á sauðfjárrækt en nokkurri annarri atvinnugrein.

Islenzka sauðíéð er af binu svokallaða norður-evrópiska

stuttrófukyni. Heimkynni þess voru áður fyrr um alla norðan-

verða Evrópu. Nú eru aðalbeimkynni þessa fjárkyns hér á

íslandi, þar sem þáð er enn liltölulega mjög lítið blandað

öðrum kynjum, í Finnlandi og Norður-Rússlandi. Hinsvegar

er þetta fjárkyn að mestu útdautt í Noregi, svo til alveg út-

dautl í Danmörku, en nokkrar leyfar varðveitast eim í Sví-

þjóð og eyjunum við Skotland. En þar* er það meira og minna

blandað Svarthöfðafe o. fl. kynjum. Nú fyrir nokkrum ára-

tugum var fé af þessu kyni., flult frá Islandi til Grænlands

og dafnar þar vel að sögn.

Mig skortir þekkingu á þvi, hvort fé af þessu kyni i Finn-

landi  og Rússlandi  er mjög  frábrugðið  islenzka  fénu.

Finnar hafa unnið ýms þrekvirki í ræktun þessa fjár á

timabilinu fyrir þessa styrjöld, en eg veit ekki betur en að ís-

lenzka féð sé vænna og afurðameira en fé af þessu kyni í

öðrum löndum.

Þótt þetta norður-evrópiska stuttrófukyn, sem íslenzka féð

er af komið, sé á margan hátt frábrugðið flestum eða öllum

öðrum fjárkynjum heimsins, þá bygg cg þó, að bin fjölbreyttu

litareinkenni geri það frábrugðnasl öllum öðrum fjárkynj-

um, sem ég veit deili á. Flest f járkyn eru hvit eða bvít með dökk-

leilari andlit og fætur. Svartar kindur koma öðru hvöru fram

í flestum fjárkynjum og einnig verður varl annarra lita, t. d.

eru  til  golsóttir  einstaklingar  í   nokkrum  bfezkum  fjárkynj-

6*