Náttúrufræðingurinn

						100                                  NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN

fræðistofnuhar háskólans í Vínarbbrg, en flýði þaðan lil Banda-

ríkjanna árið 1939, er nazislar hernámu Austurríki. Ehrenhafl

l)rófessor hefir nú vakið á sér alhehnsafhyglj með nýslárlegri

kenningu ura eðli segulmagns, sem hann birti skömrnu eftir

áramótin síðustu.

Mönnum hefir ekki dulizt, að rafmagn og segulmagn eru

fullkomnar hliðslæður i mörgu tilliti og haga scr þá eins. Hins

vegar var samræmið engan veginn fullkomið. Segulmagnið

virtist liai'a sérstöðu að ýmsu leyti. Til dæmis um þessa ósam-

kvæmni cr það, að rafmagnið, sem er tvenns konar, aðhverft

og fráhverff eða þósifift og negatifl, hcí'ir alltaf reynzl vera

tengt ákyeðnum örsmáum éindum, rafeindum, þannig að hver

eind hefir aldrei nema aðra rafmagnstcgundina inni að halda,

en hver segulmagnaður efnishluli hefur ávalll lil þessa reynzl

Iiafa tvenns konar seguhnegn að geyma. Reynslan var sú, að sér-

hver segull hefði norðiírskaut öðrum megin, en suðurskaul

hinum megin, og væri honum skipt í tvo eða fleiri hluta, varð

hver hlufinn aftur að fullkomnum segli með norðurskaut öði--

uni mcgin, en suðurskaul hinum megin. Menn höfðu aldrei

rekizl á segulmagnaðan efnislilutá, hversu smár sem væri, er

ckki hcfði tvö scgulskaut.

Ehrenhaft prófessor tclur sig nú hafa t'ært sönnur á það, áð

li! séu tvcnns konar scguleindir, alveg cins og talið hefir verið

lengi vel, að til séu tvcnns konar rafeindir, og hann heldur því

fram, að hvor tegund þessara scgulcinda hai'i aðeins aðra teg-

und scgulmagnsins að geyma. Ilann telur sig ennfrcmur hafa

framleitt segidstraiun milli Iveggja segulskauta, alveg eins og

rafmagnsslraumur fer milh tveggja rafmagnsskauta, ef þau

eru tengd saman mcð einhvers konar rafmagnsleiðslu. Mjög

sterk röksemd virðist það vera fyrir kenningu Ehrenhafls, að

honum hefir tekizl að kljúfa vatn i frumefni sín, vetni og ildi,

ineð því að senda slíkan segulstraum milli skautanna á segli,

sem stungið var niður í sýruui)plausn, alveg eins og vatn klofn-

ar á þennan hátt, ef rafmagnsstraumur er sendur gegn um þess

konar vökva. Enn heldur prófessorinn því fram, að segullinn

missi sinám saman meira og meira af skautstyrk sinum, þvi

lengur sem segulstaumurinn gengur milli skautanna, alveg

eins og vera ætti samkvæmt orkulögmálinu, og er þetta mikil-

væg röksemd fyrir kenningu hans, ef rétt reynist.

Kenningin er óneitanlega falleg og aðlaðandi. Flestir, sem

hafa kynnt sér frumalriðin  í  rafmagns-  og  segulmagnsfræði,