Náttúrufræðingurinn

						NATTURUFRÆÐINGURINN                               29

Ingólfur Davíðsson:

Stærstu trén og hin elztu

íslenzk tré verða sjaldan meir en 8—10 m á hæð og 60—100 ára

gömul. Stundum vaxa þó nýir stofnar upp af rótarsprotum, þótt

gamli aðalbolurinn falli. — Á árunum 1820—1830 gxóðursettu þeir

Þorlákur Hallgxímsson í Skriðu i Hörgárdal og Björn og Jón synir

hans allmörg tré í Skriðu og Fornhaga. Lifa sum þeirra enn og

munu þarna vera elztu trjágarðar á íslandi. — Stefán Stefánsson,

grasafræðingur, mældi trén í Skriðu og Fornhaga 29. júlí 1888 (skv.

ársriti Ræktunarfélags Norðurlands 1909). Voru hæstu trén í Forn-

haga þá 16 fet (reyniviðir). í Skriðu var stærsta birkið og stærstu

reyniviðirnir 20 feta há. Haustið 1949 mældi Ingólfur Guðmunds-

son kennari og bóndi í Fornhaga trén á báðum stöðunum. í Forn-

haga lifðu 6 reynitré 1888, en tvö féllu á árunum 1940—1945 og eitt

nokkru áður. Hin 3, sem eftir lifðu, mældust 7,45 og 7,60 m á hæð.

— í Skriðu lifðu 11 gömul reynitré og 3 birki. Voru hæstu reynitrén

10,46, 10,50 og 10,65 m á hæð, en hin um metra lægri, öll mjög

gildvaxin. Munu þau varla hafa hækkað neitt teljandi síðan. Þessi

tré eru þá sennilega 140—150 ára gömul (frá gróðursetningu). —

Jónas skáld Hallgrímsson kom að Skriðu til Þorláks 10. júlí 1839

og segir frá trjánum. Reynitrén voru öll sprotar af hinni frægu

Möðrufellshríslu, sem var ævagömul stór villt hrísla í Möðrufells-

hrauni. Um hana eru til þjóðsögur, sbr. líka kvæðið „í Eyjafirði

aldinn stendur reynir". Enn vex reynir þarna í Möðrufellshrauni,

e. t. v. vaxinn upp af rótarsprotum frá hinni gömlu hríslu. — Við

kirkjuna í Laufási við Eyjafjörð voru gróðursett reynitré 1849 og

1853. Aðalstofn eldra trésins féll í ofsa krapaveðri 30/1 1947 og

var rúmlega 11 m á hæð. Árhringarnir voru taldir og virtust vera

98—99. — Hríslan mikla í Nauthúsagili undir Eyjafjöllum var fræg

fyrir grózku og aldur. En rótarangi frá henni náði líka inn undir

gamalt fjárbæli og saug næringu þaðan. Þessi mikli reyniviður er

fallinn, en nýir rótarsprotar vaxa upp og endurnýja hann. — Lík-

legt má telja, að útlendar tegundir garðtrjáa og skógartrjáa nái