Náttúrufræðingurinn

						30_________________NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN____________________

meiri hæð og hærri aldri en hin íslenzku, er timar líða. — Askur á

Laufásvegi 43 mun vera einna hæstur trjáa í Reykjavík sem stendur,

um 11 m á hæð. Hæstu hlynir og reyniviðir aðeins lægri. Á Akur-

eyri vaxa lerki 11—12 m á hæð og birki um 11 m. Til munu tré í

Hallormsstaðaskógi 12—14 m á hæð — og í góðum vexti. (Sjá um

trjámælingar á ýmsum stöðum á íslandi í bókinni Garðagróður,

2. útgáfa 1968, bls. 117—125.) Sennilega ná útlenzk tré meiri hæð

þegar skógarlundirnir stækka um sig, svo að skjólið verður meira.

Á Norðurlöndum er talið, að rauðgreni geti orðið um 400 ára

gamalt og skógarfura 600 ára. Bæði í Noregi og Svíþjóð eru til

skógarfurur á hæð við Landakotskirkju (32—33 m). Rauðgreni

verður allt að 39 m hátt í Noregi og sitkagreni í Alaska enn hærra.

------Eikartré verða oft 400—500 ára gömul, og talið er, að til séu

800—1000 ára gamlar eikur í Mið-Evrópu. Það er mjög erfitt að

ákvarða aldur þeirra nákvæmlega. Verða eikarbolir holir innan

með aldrinum. Storkeikin í Danmörku er eitt hið gildvaxnasta tré

Evrópu, bolurinn er 10,4 m að ummáli í brjósthæð, en 12,4 m við

rót. Ennþá gildari er þó konungseikin danska, sem er 14 m að

ummáli í brjósthæð og 17 m há. Líklega er hún gildvaxnasta tré

álfunnar. Bolurinn er holur og þjóðsaga hermir, að konungur hafi

staðið við inni í eikinni við sjöunda mann, allir á hestbaki. Talið

er, að 7 íslenzkir hestar geti vel staðið þar inni, og árið 1954 var

tekin mynd af 18 mönnum inni í holum eikarbolnum — og sagt

að rúm væri fyrir 10 í viðbót. Sumir telja konungseikina allt að

14 alda gamla, eða mun eldri en Islandsbyggð. Nýjar aðferðir geta

sennilega brátt skorið úr um þetta. I Hjartarkershúsum við Klamp-

enborg, skammt utan við Kaupmannahöfn, örskammt frá hinni

frægu skógarvarðareik, var ljóð Jónasar Hallgrímssonar, „Hvað er

svo glatt", sungið í fyrsta sinn, á vordögum 1835. Skógarvarðareikin

er þriðja stærsta eik Danmerkur og talin álíka gömul Kaupmanna-

höfn, eða um 800 ára. Bolurinn er 9,6 m að ummáli, hæðin 11 m.

Eikin lækkaði mikið um miðja 19. öld, en þá brotnaði ofan af

henni. 1,5—2 m breið glufa er í bolinn neðan til, og notaði kaþólskur

skógarvörður hana fyrir bænaherbergi á dögum Fjölnismanna.

Seinna var glufan notuð sem mógeymsla og var hurð fyrir og stráþak

yfir. Nú er eikin girt og friðuð. Hæstu eikur Miðevrópu eru um