Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |


Ašlaga hęš


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Nįttśrufręšingurinn

						NATTURUFRÆÐINGURINN

um 7 m á hæð í Hallormsstaðaskógi. (Hve gamlar skyldu þær ann-

ars verða?)

Vitanlega eru til margar tegundir langlífra trjáa í heiminum og

fleiri en fyrr var getið. Sumir telja, að kýprisviðartegund (Cupressus

dupreziana) í útjaðri Sahara keppi við broddfuru og risafuru að

aldri. Kannski hafa hin ævagömlu kýprisviðartré verið komin á legg

áður en Sahara varð eyðimörk. Fornminjar ýmsar langt inni á

Sahara gefa til kynna, að fyrr á tímum hafi loftslag verið þar miklu

rakara en nú — og mikil byggð og menning. Þykkt árhringa í trjám

gefur mikilsverðar bendingar um veðurfar liðins tíma. „Öldung-

arnir" í riki trjánna vitna jafnvel þúsundir ára aftur í tímann. —

Mexíkanar státa af „hinu mikla tré", fenjakýpristrénu (Taxodium

mucronata), í Santa Maria del Tule. Það er áætlað 5 þúsund ára,

en ekki er þó öruggt um aldurinn. íslenzka þjóðin er sem ungling-

ur í samanburði við þessi „Metúsalemstré" í Ameríku og Afríku.

En fleiri afgömul tré vaxa í veröldinni. Sedrusviðurinn frægi á

Líbanonfjöllum getur orðið æði gamall. Salómon konungur þiljaði

musterið með sedrusviði og Fönikar notuðu hann við skipasmíði.

Viðurinn er endingargóður og ilmandi. — Oliutréð, sem um getur

í biblíunni, er ræktað í Miðjarðarhafslöndunum og víðar. Þaðgetur

að minnsta kosti orðið 800—1000 ára gamalt. — Linditré eru til í

görðum í Reykjavík, en lítils vaxtar. í hlýrri löndum verða linditré

20—40 m há, með mjög gildum bol og afarstórri krónu. Talið er, að

til séu í Evrópu 700—800 ára gömul linditré. Hlynur þrífst sæmi-

lega í góðum görðum á Islandi. Hann getur orðið mörg hundruð

ára gamall. Kastaníutré og platan verða mjög gömul í Miðjarðar-

hafslöndunum. Svona mætti lengi telja. Talið er, að flestar lang-

lífar trjátegundir vaxi fremur hægt framan af.

Margar hávaxnar trjátegundir eru til í heiminum auk hinnar

fyrrnefndu risafuru. Sumir telja tröllatré (Eucalyplus amygdalina)

hæsta tré veraldar, allt að 140 m hátt. Með vissu vita menn um 98

m hátt tröllatré á eyjunni Tasmaníu í Ástralíu og annað í Viktoríu

í sömu álfu 93 m hátt. í Ryderwood í Washingtonríki stendur 99

m hátt Douglasgrenitré. — Enn er raunar efamál, hvaða tré skuli

telja elzt í heimi og hvaða tré sé hæst, eða geti náð mestri hæð. En

sem stendur má telja broddfurur, risafurur, sumar kýpristegundir,

olíutré, eikur, linditré o. fl. til aldursforseta í ríki trjánna. Og

mestu trjárisarnir eru risafurur, tröllatré, Dougiasgreni o. fl., sem

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48