Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						46  6. júní 2009  LAUGARDAGUR
Í gær kom út annáll Guðna Th. 
Jóhannessonar um atburði lið-
ins árs, Hrunið ? Ísland á barmi 
gjaldþrots og upplausnar ? stórt 
rit og mikið að lesmáli, 427 blað-
síður með orðskýringum, heim-
ilda- og nafnaskrám. Þá hafði 
bók Ólafs Arnarsonar, Sofandi að 
feigðarósi, setið í efsta sæti sölu-
lista í nokkrar vikur, en hún er 
smærri í broti, aðeins 247 blað-
síður með orðskýringum. 
Í millitíðinni sendi Þorkell Sig-
urlaugsson frá sér ritið Ný fram-
tíðarsýn ? nýir stjórnarhættir við 
endurreisn atvinnulífsins. Bókin 
er 208 blaðsíður með nafnaskrá. 
Efni hennar lýtur að hugmynd-
um og kröfu ? siðferðilegri hag-
kvæmniskröfu ? um hvernig eigi 
að stjórna fyrirtækjum á nýrri 
öld, en höfundurinn nýtir nær 
helming ritsins til að tína til dæmi 
um þá glapstigu sem íslenskt 
atvinnulíf lenti á frá því um alda-
mótin. 
Skjót viðbrögð
Öll þessi rit eru uppgjör við hrun-
ið, hvert með sínum hætti, alþýð-
leg rit byggð á akademískri hefð, 
þó á ólíkum grunni fræðimennsku: 
Guðni er sagnfræðingur, Ólafur 
viðskiptafræðimenntaður og Þor-
kell viðskiptafræðingur. Sagan 
sem þeir rekja hver með sínum 
hætti er ekki par glæsilegur 
vitnis burður.
Og er eitthvað nýtt í þessu, 
spurðu menn útgáfudagana þegar 
bækurnar komu á ritstjórnina. 
Var mönnum mögulegt í löngu 
máli að greina það eitthvað betur 
en þegar var komið í ljós í máli 
hundraða, á liðnum misserum? 
Þegar litið er til baka til liðinna 
missera sætir það undrum hversu 
mikil og áköf og ríkuleg opinber 
umræðan var um samfélagsmál. 
Oft vanstillt, lengi óupplýst sam-
kvæmt eðli máls, því margt var á 
huldu og mörgu var leynt. Og hver 
sem hélt, reyndi að halda reiðu á 
öllum þráðum, varð að gera betur 
en hafa sig allan við: offlæði var 
í umræðunni og reyndi á þolgæði 
hins áhugasama. Og ekki er lát á.
Nú er það sannarlega nýnæmi 
að þrjú rit komi út með fárra 
vikna millibili sem taka til skoð-
unar nýliðna atburði, hildarleik 
íslenskra efnahagsmála. Bæði 
Guðni og Ólafur setja punkt á 
inngangsorð sín í apríl, verkum 
þeirra er ritstýrt gegnum kosn-
ingarnar. Tilgangur þeirra er að 
varpa ljósi á atburðina og skýra 
þá. 
Skörp árás og snögg
Ólafur gerir það á snaggara-
legan hátt, minnst er lagt í það 
verk, heimilda er varla getið, 
sjónarhornið er þröngt og per-
sóna Davíðs Oddssonar byrgir 
höfundi sýn til allra átta. Hann 
segist enda vilja skrifa gríp-
andi sögu og þannig bókmennt-
ir þurfa skúrk. Svo ágripskennd 
og gölluð sem bók hans er verð-
ur hún eins og treiler fyrir góða 
bíómynd. Stíll hans er talmáls-
kenndur en þó ekki laus við stíl-
brögð. Bókinni er miður ritstýrt 
af útgefanda, nokkuð er um end-
urtekningar, jafnvel á kafla upp 
á nokkrar línur. Nástaða er víða 
í orðalagi og höfundurinn tekur 
stundum full hressilega upp í sig 
í dramatískum lýsingum og velur 
ekki alltaf orð réttrar merkingar: 
vígamóður gat Davíð Oddson ekki 
talist þessa daga. 
Þá er það ljóður á verkinu að 
tveir langir kaflar eru nánast end-
ursögn á verkum annarra: Ingi-
mundar Friðrikssonar, Jóns Dan-
íelssonar og Gylfa Zoëga. Hugsun 
í byggingu  er losaraleg, þannig 
er í flókinni tímarás september og 
fram í október erfitt að átta sig á 
í hvaða röð atburðir gerast, jafn-
vel hvaða dagur er þegar dagur, 
kvöld og nótt renna saman. En það 
er í verkinu ekki óþægileg nær-
vera höfundar sem er skjótur til 
dóma og kemur því sem hann vill 
greina frá bærilega til skila.
Metnaðarfullt verk
Guðni er af öðrum skóla. Verk 
hans er þaulhugsað í byggingu 
og nýtur hann þar reynslu sinn-
ar frá fyrri verkum við að koma 
flókinni og snúinni atburðarás 
til skila á greinargóðan hátt. 
Hrunið hans er inngangsrit um 
þessa atburðarás alla, frábærlega 
niður skipað, sanngjarnt í athuga-
semdum sem hann lætur falla og 
ber þannig kurteislega íroníska 
hneigð. Það er nákvæmt í niður-
röðun og skýrt í öllum atriðum 
þótt á köflum verði textinn nokk-
uð upptalningasamur. Guðna virð-
ist hafa verið það metnaðarmál að 
skila sem nákvæmustu yfirliti um 
þessa atburðarás þótt hann verði 
að þjappa og hafi örugglega klæj-
að í fingurna oft og mörgum sinn-
um til að taka útúrdúr og staldra 
við. 
Svo ítarlegt sem rit hans er 
verður það nú grundvallarrit 
öllum almenningi um þessa mán-
uði til að geta fyllt í göt og bætt 
við nánari skýringum. Guðni 
vísar mjög víða til væntanlegra 
rannsókna og er þess ekki dulinn 
að hann er að gegna mikilvægu 
erindi í nákvæmri atburðaskrá 
frá degi til dags, klukkustund til 
klukkustundar. Heimildaskráin 
er ríkuleg og telur 1.459 heim-
ildir. Ljóður er hversu margar 
þeirra eru í skjóli nafnleyndar 
og líka hitt að hann hefur ekki 
fengið fullan aðgang að gögnum 
í Seðlabanka. Þá eru tölvupóstur 
úr Stjórnarráði ekki staðfestur 
og vaknar sú spurning hvort ekki 
verði að gera gangskör að því að 
opna allar gáttir um þetta mál frá 
a-ö svo ríkulegur sem skaðinn er 
orðinn samfélaginu öllu. Hverjum 
þjónar sú leynd? 
Niðurstöður
Ritdómurum fagrita í sagnfræði 
verður vandi á höndum þegar til 
kemur, svo efnismikið er ritið: 
hæglega má grípa niður í ritið 
nánast hvar sem er og gera ítar-
legri grein fyrir umræðuefnum. 
Tökum eitt: hverra hagsmuna 
gætti Skúli Helgason alþingismað-
ur, þáverandi framkvæmdastjóri 
Samfylkingar, þegar hann tafði 
væntanlegan fund Reykjavíkur-
félagsins sem um síðir var hald-
inn í Þjóðleikhúskjallaranum? 
Þó Guðni dragi niðurstöður 
sínar saman í lok verks og þar 
reynist hlutur Geirs Haarde 
skarður er eins og hann víki sér 
undan því að meta hlut Ingibjarg-
ar til fullrar niðurstöðu. Af frá-
sögn hans má ljóst vera að Ingi-
björg hafði tapað forystu sinni í 
flokki og með þjóð snemma í þess-
ari orrahríð. Ögurstund hennar 
var á fundi í Háskólabíó í beinni 
útsendingu og hin fleygu orð: Þið 
eruð ekki þjóðin.
Guðni hefur skilað glæsilegu 
verki og við getum þakkað að þar 
var réttur maður á réttum stað 
á réttum tíma. Þótt ritið mætti á 
tíðum vera ítarlegra er það ekki 
til lýta; sögulegar samsvaranir 
sem hann grípur til eru tilfallandi 
og hann einbeitir sér að hinu pól-
itíska sviði enda gögn um það sem 
á undan gekk erfiðari í greiningu. 
Vonandi á hann eftir að kanna enn 
betur hina smærri þætti máls-
ins á næstu vikum, mánuðum og 
árum fyrst hann hefur tamið sér 
og numið atburðarásina svona vel. 
Því margt á eftir að koma fram. 
Gleymd uppskrift
Þannig dregur Þorkell fram mikil-
væg skil í forsögunni sem Guðni 
tekur ekki með í reikninginn: 19. 
september 2003: ?þegar stóra upp-
skiptingin og uppbrot viðskipta-
lífsins átti sér stað. Það voru 
Landsbanki og Íslandsbanki sem 
stóðu að uppstokkuninni. Íslands-
banki fékk hlut Eimskips í Flug-
leiðum, Íslandsbanka og Sjóvá 
Almennum, og þá keypti Íslands-
banki kjölfestuhlut í Straumi. 
Landsbankinn fékk flutninga-
starfsemi og sjávarútvegsstarf-
semi Eimskips, þ.e. Brim sem 
innihélt meðal annars Útgerðar-
félag Akureyringa, Harald Böðv-
arsson og Skagstrending, svo og 
Burðarás og eignarhlutinn í Sölu-
miðstöð hraðfrystihúsanna, Marel 
o.fl.? Og Þorkell dregur ekki af 
sér: ?Þessi viðburður á eftir að 
verða skráður í sögunni sem einna 
merkasti viðburður í sögu við-
skiptalífsins hér á landi og eftir á 
að hyggja með ólíkindum að hann 
skyldi leyfður af Fjármálaeftirlit-
inu og stjórnvöldum.?(23)
Yfirskyggðir staðir
Bók Þorkels rambar sérkennilega 
á milli þess að vera gagnrýnið 
sögulegt rit, sem talar í skýrum 
dæmum um einstaka viðburði í 
samtímasögunni sem hann grípur 
til líkt og af handahófi, og kenn-
ingayfirlit um stjórnun. Lesandi 
saknar þess að hann skuli ekki 
hafa gert meira úr þeim. Erindi 
hans er siðbót: en spyrja má hvort 
maður með hans tengsl og sögu-
lega þekkingu hefði ekki átt að 
auka þann hlut verulega á kostn-
að kynningar hans á sögulegri 
þróun stjórnunar hér á landi og 
í fræðunum svo mörgu sem hann 
tæpir á, þótt örlög Eimskipafélags 
Íslands séu honum þyngri í sinni 
en margt annað. Sýnilega eru þau 
ýmsu dæmi sem hann rekur af 
stillingu þess eðlis að þau mætti 
hann rannsaka betur, og tala þá 
hreinna út um hvaða mistök voru 
gerð. Er það ekki eitt af mikil-
vægum verkefnum framtíðarinn-
ar að greina þær hamfarir sem 
gengu yfir íslenskt viðskiptalíf 
á nýrri öld í matador-leik banka, 
eigenda þeirra og liðsheilda sem 
þeim fylgdu í hinu nýja goðaveldi 
Íslands?
Endurskoðað námsefni 
Lesandi þakkar í bókarlok að 
innan veggja viðskiptadeildanna 
skuli vera menn sem vilja bæri-
lega siðað viðskiptalíf. Var það 
ekki Taleb sem stóð upp í haust 
og sagði brýna nauðsyn að tekið 
yrði til í kennslugögnum við-
skiptadeildanna ? það væri fyrst 
og fremst í bissness-akademí-
unni sem rót vandans lægi ? þar 
væri enn verið að kenna mönnum 
hvernig á að svindla með gagn-
legu lagaumhverfi? Hefur það 
verið gert í HÍ og HR, HA og 
HB? Ha? Í ljósi þeirra stóru orða 
sem fallið hafa að undanförnu 
um kunnáttuleysi hinna yngri 
íslensku bankamanna má spyrja 
hvort ekki sé kominn tími á að 
endurreisa Bankaskólann og taka 
menn í endurmenntun?
Þessi þrjú verk eru aðeins upp-
hafið. Raunar má taka með til 
sögunnar bók Guðmundar Magn-
ússonar og mónograf Óla Björns 
um FL. Væntanlegar eru grein-
ar Einars Más Guðmundssonar, 
þýskt inngangsrit um Hrunið eftir 
Halldór Guðmundsson, hagfræði-
leg úttekt Ásgeirs Jónssonar á 
ensku og saga Ármanns Þorvalds-
sonar á ensku og íslensku. Þrjár 
íslenskar heimildarmyndir eru í 
burðarliðnum auk minnst tveggja 
erlendra. Enda ekki öll kurl komin 
til grafar og undir gráu öskulag-
inu logandi glóð sem getur blossað 
upp hvenær sem er.
 Páll Baldvin Baldvinsson
Hrakfallabálkar okkar hinir meiri
Sofandi að feigðarósi
Ólafur Arnarson
JPV útgáfa
??
Snarpt en flekkótt uppgjör.
Hrunið
Guðni Th. Jóhannesson
JPV útgáfa
?????
Undirstöðurit til framtíðar
Ný framtíðarsýn
Þorkell Sigurlaugsson
Bókafélagið Ugla
???
Kennirit með dæmum um slæma 
breytni
ÞORKELL 
SIGURLAUGSSON
GUÐNI TH. 
JÓHANNESSON
ÓLAFUR 
ARNARSON
BÓKMENNTIR
Auglýsingasími
? Mest lesið           
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96