14 SAMVINNAN ið að útbreiðslu kaupfélaganna. Honum hafði verið falin mörg trúnaðarstörf fyrir samvinnufélögin, er hann rak með alúð og dugnaði. Eftir að hann var kjörinn forseti ríkisins sýndi hann við ýms tækifæri samúð sína með samvinnustefnunni og skilning á gildi hennar. I Póllandi hefir til skamms tíma verið Pólsku sam- vöntun á náinni samvinnu milli kaupfélag- vinnufélögin anna. þau höfðu ekki gengið í eitt sam- gera samband band, heldur voru dreifð innan átta minni með sér. sambandsfélaga. Stjórn Alþjóðasambands- ins og Charles Gide gengust fyrir því að sameina aðalfélögin. Á fulltrúaráðsfundi í Varschau í mars síðastliðnum var stofnað félag er nefnist Samband kaupfélaga lýðveldisins Póllands, og gengu fimm eldri sam- bandsfél. inn í það. Er þess vænst að félög, er enn standa fyrir utan muni brátt fylkja sér undir sama merki. Fé- lagsstofnun þessi er glæsilegur sigur fyrir samvinnumenn og merkur viðburður í sögu Póllands. Samvinna og bætt skipulag á atvinnurekstri landsins er lífsskilyrði fyrir hið unga ríki. 1 Bandaríkjunum er ófrjó jörð fyrir sam- Kaupfélög og vinnufélagsskap. Gróðahugur og sam- samvinnu- kepnishvatir. eru ríkar í meðvitund allra rjómabú í stétta. Auðmannasamtökin hafa staðið vel Bandaríkjun- á verði fyrir allri samvinnu verkamanna um. og bænda, og verið reiðubúnir til að kyrkja í fæðingunni alla sjálfsbjargarviðleitni samvinnumanna. Fyrstu kaupfélög voru þó stofnuð þar um líkt leyti og hér í álfu. En þau áttu sér skamman ald- ur. þau höfðu ekkert samband gert með sér til sameigin- legra hagsbóta og varnar. Flest þeirra þoldu því ekki óeðliléga samkepni auðmanna, og komust í hendur kaup- manna. Kaupfélög, er risið hafa upp í borgunum á síð- ustu áratugum, hafa átt mjög erfitt uppdráttar, sökum óeðlilegrar samkeppni og tómlætis almennings. Samvinnu- í'jómabúin eiga við líka örðugleika að etja. pað starfa í rnörgum fylkjum fjöldi rjómabúa. Sum þeirra hafa náð