Samvinnan

						26                                      SAMVINNAN

flöturinn er horfinn. Löngu göngin líka. Leku sundin með.

Eftir er steinhús, með þægilegri íbúð á neðri hæð, geymslu

í kjallara og nokkur smekkleg súðarherbergi uppi á lofti.

voru. pað gefur þeim meiri svip og um leið hefir Ásgrími

þilin ofantil eru grópuð eins og gömlu stafnarnir

tekist að gera fallegar vindskeiðar til að halda að torf-

þekjunni, án þess að þær yrðu þunglamalegar randir á

múrbrúninni.

Sjálfsagt fæðast fleiri stílar hér á landi heldur en

þeir tveir, sem Arngrímur Jónsson hefir átt nokkurn þátt

í að móta. En eg held að náttúra landsins falli best og

mjúklegast við þessa tvo meginstrauma í byggingarlist-

inni. I Danmörku eiga lá hús með háu þaki og stýfðum

þekjum vel við þrönga lunda, milli lágra hæða. í Noregi

eiga háu þökin með mörgum hornum og álmum vel við

hin háu fjöll, snarbröttu hlíðar og hin háu, beinvöxnu

grenitré. Á Islandi eru sveitabæirnir með grænu þökin og

mörgu bustirnar fram á hlaðið í dásamlegu samræmi við

fjallaumgerðina í meginhluta landsins. En sumstaðar er

náttúran enn stórfengilegri, hátignarlegri, en jafnframt

þyngri á brún. þaðan er okkur fengin fyrirmynd að halda

stílnum, sem felur í einu í sér hátíðleik hinnar stórfeldu

blágrýtisfjalla og mildi og tign grískra hofa. ])ó eru þær

engin stæling, heldur aðeins skyldleiki í fegurð og hátíð-

ieika.

Mér hefir þótt hlýða í fyrsta þætti þessa greinabálks

að byrja á sjálfri undirstöðunni, samræmi bygginganna

við umhverfið og náttúru landsins. Frá mínu sjónarmiði

hefir Ásgrímur Jónsson gert geysimikið til að marka að-

allínurnar í þessu efni. En þar hafa margir aðrir unnið

að samhliða, og sumir ef til vill'fyr, þótt mér sé ekki um

það kunnugt. En viljandi verður hér engu gleymt. Allar

þær fyrirmyndir sem miða til umbóta á byggingunum

hér á landi, og til spyrst, eiga að koma fyrir augu þjóð-

arinnar og verða á þessu sviði Iampi fóta hennar og ljós

á hennar vegum.