Samvinnan

						SAMVINNAN                                      29

eða hverfa aftur til landnáms í sveitunum, og taka upp

aftur þá iðju sem í meir en þúsund ár hefir verið bjarg-

ræði þjóðarinnar: landbúnaðinn. En nú er svo komið, að

ekki mun líða langt þangað til að segja má um sumar

sveitir, að varla geti heitið, að þar sé rekinn búskapur,

ef svo heldur áfram sem við horfir. Frumvarp mitt gerir

ráð fyrir að þjóðfélagið hjálpi til að stækka og bæta

gömul býli og reisa ný, þar sem skilyrði leyfa.

Frá mínu sjónarmiði er það hin mesta nauðsyn fyrir

þjóðina, ef hægt væri að reisa slík nýbýli, því að aukin

ræktun landsins getur haldið þjóðinni við og bætt henni

að nokkru leyti þá þurkun fiskimiðanna, er stafar af rán-

yrkjunni núverandi. þar mun um síðir koma að synda-

gjöldunum. Fyrst eyðist sveitin og síðan eyðist dáðmagn

bæjanna. Sú þjóð, sem eyðileggur land sitt, er sjálf dauða-

dæmd. Menn vita, að hnignun Grikkja stafaði af því, að

fólkið streymdi til bæjanna, og fyrsta Evrópustórveldið,

Rómaríki, leið undir lok vegna þess, að sveitirnar urðu

undir í samkepninni við borgirnar, en síðan úrkynjast

borgamúgurinn. Má sjá þess merki enn þann dag í dag.

Hnignunin í Grikklandi og Italíu kom meðal annars fram

í því, að skógum var eytt, og hvorki þar í landi né í Grikk-

landi hefir tekist að rækta landið upp aftur. I hvert skifti

sem eg fer yfir England með járnbraut, kemur mér til

hugar, að í eyðing enskra sveita sé fólgið banamein heims-

veldisins breska. Danmörk er hið best ræktaða land og

þar er líka styrkust sveitamenning sem til er í Evrópu.

Eg hygg það fullsannað með reynslu allra menningar-

þjóða, að sú þjóð, sem á enga sveit eða dugandi bænda-

stétt, sé dauðadæmd. pað getur verið, að bændalaus þjóð

geti blómgast um stund, en það verður skammgóður

vermir.

Eg get ímyndað mér að háttv. þingdeildarmenn muni

iegja sem svo, að löggjafarvaldið hafi ekki rétt til þess

að jafna skinnaleik atvinnusamkepninnar. þeim mun

finnast ósanngjarnt að efnamenn í Reykjavík styðji að

því, að fjölga nýbýlum í sveitum landsins. En hingað til