Samvinnan

						SAMVINNAN                                  41

Englendingar höfðu um langt skeið notið ýmsra

mannréttinda og persónulegs frelsis í fyllri mæli, en þá

var títt með öðrum þjóðum. Rás viðburðanna og blómg-

un atvinnuveganna hafði snemma létt margskonar ánauð

og kvöðum af bændum. Athafnafrelsi einstaklingsins

mátti sín meira en í flestum öðrum löndum. Inn á við

hafði stefna kaupauðunga ekki náð verulega föstum tök-

um. það voru engin höft á viðskiftum innanlands. Stór-

iðjan ruddi sér til rúms án íhlutunar stjórnarvaldanna.

Að sama skapi hnignaði framkvæmd iðnnemalaganna og

áhrifum handiðnaðarfélaganna.

það sat þó enn við gamlar venjur og stefnur í mörg-

um málum, er gáfu forvígismönnum hinnar frjálsu sam-

kepni ærið efni til íhugunar og ádeilu. Iðnfélögin og

reglugerðir þeirra máttu sín enn mikils í mörgum iðnað-

argreinum. í utanríkisversluninni réði aldarhátturinn.

Verslun og siglingar við nýlendumar voru eingöngu í

höndum enskra einokunarfélaga. Siglingalögin gerðu öðr-

um þjóðum hér í álfu erfiðara að skifta við England.

Verndartollastefnan sat í öndvegi, og dróg fleiri og fleiri

iðnaðargreinir undir verndarvæng sinn þegar fram í

sótti. Að- og útflutningbann voru á ýmsum hráefnum

og iðnaðarvörum. Sömuleiðis var inn- og útflutnings-

gjöldum beitt til þess að efla framleiðsluna, eftir því sem

við þótti eiga í hinum ýmsu iðnaðai ?reinum, svo sem

silki-, ullar- og bómullariðnaðinum. Stórbændurnir

gleymdu ekki hagsmunum sínum. Langt fram á 18. öld

voru verðlaun veitt fyrir útflutt korn.

Árið 1662 var það í lög sett (Settlement Akt) að

sveitastjórnum var heimilt að vísa mönnum í burtu inn-

an 40 daga eftir að þeir hefðu flutt inn í sveitina, ef að

þeir gátu ekki sannað að þeim væri auðið að framfæra

sig og fjölskyldu sína. Lögin voru sett til þess að geta

'varist sveitaþyngslum, en í framkvæmdinni voru þau

einskonar átthagafjötur á fátækari stéttum. þau bægðu

fátækum mönnum einatt frá því að flytja þangað sem

þeim gat liðið betur, og leita sér atvinnu.