Samvinnan

						SAMVINNAN                                  59

Samvinnufélögin setja vinnuna í hásætið

Hvernig á að en gera fjármagnið að þjóni hennar. pau

verja sjóðum eru eftir eðh sínu andvíg ofbeldi auð-

kaupfélaganna. valdsins, gróðafýsn og valdasýki, sem

oftast eru þess fylgifiskar. 1 mörgum

löndum er ákveðið í sarnþyktum kaupfélaganna, að hver

félagsmaður megi ekki eiga nema vissa upphæð í stofn-

sjóði. Er það gert til þess að siglt verði hjá því skeri, að

einstakir efnamenn geti náð yfirtökum í félögunum, og haft

ráð þeirra í höndum sér, þrátt fyrir hinn jafna atkvæðis-

rétt allra félagsmanna, t. d. með því að taka út alla inn-

eign sína í einu, og lamað félagið á þann hátt. pessi skoð-

unarháttur, að fjármagn til muna í höndum félaganna

geti orðið hugsjón samvinnunnar til hnekkis, er að nokkru

leyti arfur frá eldri tímum, þegar verksvið félaganna var

þrengra en það nú er. J>egar aðalverkefni þeirra var að

selja mönnum nauðsynjar með sannvirði. Reynsla ófriðar-

áranna sýndi, að kaupfélögin verða að reka alhliða fram-

leiðslu, og hafa um leið sem víðtækust áhrif á verðlag

hrávörunnar, svo að neytendurnir geti notið sannvirðis-

ins frá fyrsta stigi framleiðslu nauðsynjanna. Tak-

mark kaupfélaganna verður að vera það að reka margs-

konar framleiðslu til að geta fullnægt hinum daglegu þörf-

um manna. En til þess þurfa þau að hafa meira fé til um^

ráða en viðskiftavelta þeirra krefst. I sumum löndum, t.

d. á Englandi, eru sjóðseignir kaupfélaganna svo miklar,

að þau þurfa ekki nema helming þeirra til viðskiftavelt-

unnar. Miklu af eftirstöðvunum er varið til framleiðslu.

Á Englandi og víðar hefir því verið hreyft, að fella í

burtu takmarkanir fyrir inneignum félagsmanna. J»ví er

haldið fram, að fjármagn í félögunum geti ekki orðið

hugsjón samvinnunnar hættuleg. J)að geti hvorki tekið.

völdin né gróðann, þareð allir hafi jafnan atkvæðisrétt og

tekjuafgangi sé skift í hlutfalli við viðskifti félagsmanna,

en ekki inneignir í sjóði. Ennfremur megi setja strangari

reglur fyrir útborgunum sjóðeigna, er menn fara úr félög-

unum.   Kaupfélagsmenn um öll lönd eru orðnir   þeirrar