22 um. Eftir því sem menn æfast í því að panta, eftir því geta menn fyrirfram farið nær og nær um þarfir sínar, og eftir því verður vöntunin minni. Og eftir reynslunni um hina sérstöku og almennu viðskiftaþörf má sníða pant- anir til söludeildar. Hinir hyggnustu og birgustu kaup- menn fara og einmitt eftir sömu reglu. Ekki er það heldur til fyrirstöðu, að kaupfélög geti ekki útvegað samskonar vörur og kaupmenn hafa að bjóða. Það heiir K. Þ. þegar sýnt. Það heíir enda útvegað nýj- ar og þarflegar vörur, sem ekki sáust áður í búðinni. Þá verður því eigi heldur borið Arið með réttu, að féiagið hafi ekki útvegað flestum íslenzkum vörum fullt svo góðan markað í útlöndum sem kaupmenn. Ég man eigi til, að K. Þ. hafi hafnað neinni íslenzkri vöru, sem kaupmenn annars taka, nema kroppum af gamalám, og hygg ég, að kjötverzlun landsmanna væri enginn skaði í því, þótt al- veg væri hætt við að flytja þá vöru á útlendan markað. Það er nógur markaður fyrir hana heima í búum landsmanna. Að þessu sinni mun ég þá ekki fleira tala um þetta efni. Eg hika mér ekki við að segja já við spurningu þeirri, sem fram er sett í upphafl þessa máls. Reynsla Kaupfél. Þinge}inga heiir þegar játað henni, og eftir því, sem ég bezt fæ ráðið í hag og þarflr landsmanna, efast ég eigi um. að kaupfélög séu fær um að koma í stað kaup- manna. Að vísu þarf ýmsu enn að breyta og margt er ógert til lagfæringar, eius og ég hefi bent á, og eflaust fleira en ég hefi tekið fram Tíminn, reyuslan og skarp- skyggni hugsandi manna munu leiða það í ljós. Kaupfé- lögin eiga langa og heillarika framtíð fyrir höndum, ef meðliinir þeirra hafa þessi þrjú meginatriði jafnan fyrir augum: að leita sannleikans, að haltra eigi til beggja hliða, og að styðja hina fátæku. (Jan. 1896). Sigurður Jónsson.