27 dag. Pað er eiginlega tvennt, sem sumir gruna umboðs- manninn um: að hann selji sauði fjelagsins við hærra verði en hann gerir skil fyrir, og að hann kaupi vörur vorar við lægra verði en hann reiknar oss þær. Sumir hugsa reyndar, að annað eins og þetta sje ekki nema venjulegar kaupmannsbrellur. Þessa tortryggni hafa sumir byggt á þvi einkanlega, að vjer fáum engar „lögfullar sannanir" fyrir því, að oss sje fært rjett verð til reiknings; vjer fáum ekki „frum- reikninga" nema yfir sumt af vörunum, og vjer fáum eng- ar sannanir fyrir því, að frumreikningar þeir, sem vjer fáum, sjeu „ekta". Það væri nú mikilsvert, ef þessi vant- andi skilríki fengjust með hóflegum kostnaði, og ef þau þá, eins og menn að líkindum hugsa sjer, kæmu að til- ætluðum notum Að vísu er mjer alveg ókunnugt um, hvað þessir menn meina, sem vilja fá „lögfullar sannanir"1 í þessu efni, en jeg geri ráð fyrir því, að úr því reikn- ingar frá umboðsmanni fjelagsins eru eigi taldir það, þá muni þurfa til þess svipaðar sannanir og hjá oss eru heimt- aðar fyrir fasteignarheimildum og veðtryggingum, þ. e. að segja: notarial-vottorð t d. um það, að þessi sauðahópur hafi seizt með þessu verði, sú eða sú vara hafi keypt ver- ið með því og því verði, þessi reikningur frá þeim og þeim væri samkvæmur löggiltri höfuðbók hans o. s. frv. í það óendanlega. En ætli að slík vottorð yrði eigi ærið kostn- aðarsöm. Hugsum oss, að menn hjer löbbuðu með búðar- reikning sinn til sýslumanns og bæðu hann að bora hann saman við hina löggiltu höfuðbók verzlunarinnar. Sýslu- maður gerði það sannarlega ekki fyrir lítið, eins og von væri. Og hvað væri svo unnið? Það, jú, að reikning- aruir hlytu að vera samhljóða höfuðbókinni. En setjum ') Það voru menn, sem lítinn eða engan þátt áttu í fjel. voru, sem komu upp með þessar lögfullu sannanir og prjedikuðu um þær. Þess vegna dvelur greinin svo mjög við þetta atriði. En þótt þetta sama hafi ef til vill ekki komið fyrir i öðrum fjelögum, þá mun þð víða vera til nðg af síimskonar ujegðma. P. J.
Beinir tenglar