Tímarit kaupfjelaganna

						48

tækir smáir", og rétt vorn höfuni vér fengið af skornuin

skamti. Hörmulegast er þó hitt, að það, sem vér höfum

fengið, hefir komið oss að svo litlu haldi, að vafasamt

mætti virðast, hvort vér hefðuin verið betur farnir, þótt vér

hefðum fengið meira. Og hvers vegna? Af því vér höf-

um glatað trúnni, trúnni á sjálfa oss, trúnni hver á ann-

an, trúnni á þjóðlíf vort, á ættjörð vora, á lífið, á sigur

hins góða, á guð í náttúrunni, á lögmál lífsins. Þess vegna

flýa menn nú úr laudi, og virða að vettugi ættjörð og þjóð-

líf. Og það litla, sem vér Iæruiu níi af öðrum þjóðum, er

vantrú, trúleysi á mannlífið, ekki einungis annað ósýnilegt

líf, heldur einnig á þetta sýnilega, áþreifanlega líf, og hug-

sjónir þess og framtíðarvonir. Það lítur næstum út eins

og sumir lærdómsmenn vorir séu að apa aldalokaþreytuna

(fin de siécle) eftir öðrum þjóðum, eins og vér um marg-

ar aldir hefðum reynt alla hugsanlega vegi til að bætalíf

vort, og alt til einskis. Þessi þreyta minnir á það, sem

einu sinni slæddist hér inn í landið: að tyggja upp á

dönsku", nefnil. að tyggja eins og maður væri tannlaus.

Vér höfum í niargar aldir mókt, andlega aðgerðalaus-

ir, hér út á horni veraldar, og eins og allir iðjuleysingjar

gleymt að treysta á og nota vora eigin krafta, En á með-

an hafa aðrar Evrópuþjóðir verið sístarfandi að því að fram-

kvæma hugsjónir sínar, að flytja þær út í lífið. Áuðvitað

hefir þeim misheppnast margt, og árangurinn af starfinu

hefi ætíð orðið minni, en þær gerðu sér vonir um, oghug-

sjónirnar höfðu lofað þeim. Það er því ekki undarlegt,

þó að þær sæki við og við þreyta og vonleysi. En á oss,

sem eruin að bj'rja að lifa, höfum ali lífið og reynsluna fyr-

ir framan oss, á oss situr það illa að sýna á oss þrejiiu-

merki, áður en vér höfum lagt nokkuð í sölurnar fyrir

eina einustu hugsjón. Eða er nokkur sá, er haldi, að all-

ir mögulegleikar lífsins séu tæmdir, að nú hafi mennirnir

reynt alt, er reynt verður til umbóta á lífi sínu. Sé svo,

þá e,r slik skoðun naumast svaraverð. En vér eigum að

læra af reynslu annara þjóða, varast það, sem þeim  hefir