Tímarit kaupfjelaganna

						Samtíiiiiigur oa sáðkorn.

I.  Kaflar úr brjefum frá Einari sál. í ííesi.

u'Jz. '91.....Þinar hugleiðingar  um  verzlunarmálið

geðjast mjer mjög vel, í því nær hverju einasta atriði, og

þar sem jeg ef til vill hefði helzt viljað gera athugasemd-

ir, þá virðist mjer orsökin til þess vera sú, að jeg sje öllu

trúaðri á mr. Mammon heldur en þú. Um alla aðalstefnu

kaupfjelagsins kemur okkur saman, og man jeg'ekki bet-

ur en að jeg dræpi á það fyrir nærri 20 árum, í ritgérð

þeirri, er jeg skrifaði fyrir Bókmenntafjelagið. Jeg er alls

ekki á því, að okkur sje þörf á innlendum kaupmönnum,

ef okkur vantar ckki mannrænu og myndarskap, til að gera

sjálfir það, sem þessir formyndarar annars gera. Því færri

meðalgangarar og milliliðir, þess betra. 1 mestu framfara

löndum, t. d. á Englandi, hafa menn á síðari tímum stofn-

að kaupfjelög. til að losast við meðalgöngu og fjárforráð

kaupmanna. Mig minnir, að Bretar kalli slík fjelög „trades

unions". Það eru sjerstaklega fátækir alþýðumenn, verk-

menn eða þeirra hjálparmenn, sem hafa komið slíkum fje-

lagsskap á í fyrstu. Pyrir ólíkt verzlunarlag þar og hjer

er tilhögunin dálítið önnur, e,n grundvallarreglan er hin

sama, enda er hún svo auðveld og auðsæ öllum, sem ekki

eru blindir eða blindaðir af einhverjum orsökum, að ekki

ætti að þurfa að deila um hana. Auður er mjög góður

fyrir hvern mann og hvert land (mammonstrú), en hann

er ekki betri, heldur verri, ef honum er mjög misskift með

mönnum. ímyndum okkur tvær sveitir, hvora fyrir sig

með 1000 íbúum, og allan auð í hvorri þeirra eina millíón

krónur;  en  í annari þeirra skyldi einn maður eiga þessa