Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Samvinnan

PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |


Ašlaga hęš


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Samvinnan

						

Mótmœli fyrir framan byggingu bandaríska

karlmannatímaritsins „Playboy".

fordómum karlmannasamfélagsins er, að

það tilheyri karlmanninum að vera her-

skár; það samrýmist ekki því að vera

kvenlegur. Þannig er eitthvað karlmann-

legt við herskáa konu, hún er a. m. k. ekki

eins og konur eiga að vera.

Vítahringur sjálfsmagnandi

taugaveiklunar

Lævísustu viðbrögð karla gegn upp-

reisn kvenna er sú staðhæfing, að status

quo sé í rauninni það bezta, líka fyrir

konuna sjálfa. Hin rétta kona, sem lifir

samkvæmt eðli sínu, sé ánægð með

verndun karlmannasamfélagsins. Það séu

aðeins taugaveiklaðar og einkennilegar

konur sem vilji hafa hlutina öðruvísi.

Þess vegna sé ekki hægt að taka mót-

mæli þeirra hátíðlega. Þau sýni, að það

séu bara þær sjálfar, sem eitthvað sé að.

Þessi andstaða gegn uppreisn kvenna

hefur valdið mörgum konum vonbrigðum,

og þær hafa ráðizt á röng atriði. Sumar

kvenréttindakonur haf a gengið svo langt

að búa til fræðisetningar um, að kynferð-

isleg f ullnæging kvenna sé í rauninni óháð

karlmanninum og að klítóris-fullnæging

sé það bezta; t. d. öfgahópurinn SCUM

(Society for Cutting Up Men). Með því

að gera manninn geldan er þannig reynt

að hefna fyrir vonsvik af völdum karl-

mannasamfélagsins, og þannig styrkja

fordómarnir óneitanlega sjálfa sig. Og

hér er þá kominn vítahringur hinnar

sjálfsmagnandi taugaveiklunar — lokuð

keðja sem aðeins er hægt að komast hjá

með róttækri nýhugsun.

Árásarhneigð kemur fram í mörgum

myndum, og það að líkja sér við annan

«T


.«**$*

Kona cefir karate.

þarf ekki að vera bundið við árásar-

hneigð. T. d. getur maður líka likt sér við

annan með því að hafa samúð með hon-

um. Árásarhneigð, sem er ekki bundin

við taugaveiklun, er ekki hefnigjörn eða

eyðileggjandi, en reynir hinsvegar að öðl-

ast hluti eða ástand sem eru æskilegir,

eða að fjarlægja eða hindra hluti eða

ástand sem er óæskilegt. Þannig reynir

sú kona, sem er ekki taugaveikluð og

skrítin, að útrýma óréttlæti, sem stafar

af aldagömlum alhæfingum og röngum

líkingum.

Tilfinningasviðið víkkar

Við getum líka staldrað við og litið á,

hvernig fyrirmyndir karlmannasam-

félagsins gegnsýra afstöðu okkar út í æs-

ar, en þetta hugsum við ekki um dag-

lega. Algeng borgaraleg hugsjón segir að

par sé reglulega flott, ef hann er hálfu

höfði hærri en hún. Ef hæðarmismunur-

inn verður meiri eða minni en þetta, þá

samsvara þau sér ekki vel. Þetta fagur-

fræðilega mat kemur sennilega hvergi

annarsstaðar frá en hinni kristnu kreddu

um að konan eigi að vera manni sínum

undirgefin og þar með eftirbátur hans.

Þetta er dæmigert uppá það að taka

hlutina bókstaflega — eða myndgera þá

— en það einkennir bæði fordóma og

taugaveiklun.

Nú á dögum sér maður að einstaka

karlmönnum finnst sjálfsagt, að þeir gæti

ungbarna, ef ytri aðstæður eru þannig,

að betra sé að móðirin vinni úti. Margir

þeirra láta í ljós, að þetta sé ekki bara

hagkvæmt, heldur f innist þeim þeir bind-

ast barninu á þann hátt, sem þeir finna

ekki í sambandi við seinni börn, sem þeir

eignast, sem móðirin gætir mest. Þessu

mundu fáir karlmenn af síðustu kynslóð

haf a trúað án þess að karlmennsku þeirra

væri misboðið á einn eða annan hátt. Hér

er um það að ræða, að tilfinningasvið

þessara manna víkkar, það fær meira

rými; tilfinning sem konur hafa hingað

til verið einar um. Þetta er annað dæmi

um samlíkingu gegnum samkennd, en því

Bandarískar kvenréttindakonur í kröfugóngu.

miður kemur hún næstum eingöngu f ram

í forréttindahópum, þar sem framtíðin

er í stórum dráttum örugg og barátta

kynjanna er ekki endilega tengd stétta-

baráttunni. Það er auðveldara fyrir föð-

ur, sem er við nám, að taka að sér hlut-

verk móðurinnar, meðan hún vinnur fyr-

ir þeim, ef hann veit, að eftir nám verði

hann í meira áliti og vinni sér meira inn

en hún getur nokkru sinni gert. Jafnvel

í þessu dæmi er ástandið þannig „að

pabbi sé vitur" og „mamma góð".

Hvernig það gengur að brjóta niður

hina föstu hlutverkaskiptingu, kemur

fyrst í ljós, þegar konur fara að taka að

sér hlutverk, sem hingað til hafa aðeins

verið ætluð karlmönnum, og þegar konur

fara að láta til sín taka í samfélaginu á

þann hátt, að þær geti verið jafnháar

í loftinu og þeir eða kannski hálfu höfði

hærri en þeir, bæði í bókstaflegri og yfir-

færðri merkingu — og þau séu enn eins

fallegt par, samsvari sér jafnvel og ef

hið gagnstæða væri tilfellið. Eða með

öðrum orðum, að konan geti bæði verið

framtakssöm og árásargjörn, án þess að

maðurinn geldist af því. Þá verður um að

ræða meiri sanngirni og samræmi milli

karls og konu. Það ætti að geta haft áhrif

á þróun samfélagsins. Iðnaðar- og af-

kastasamfélagið er skapað af karlmönn-

um, en það er hugsanlegt að ef konur

fengju meiri áhrif á samfélagsþróunina,

þá gætu þær fengið eitthvað af þeim til-

finningum sem í þær vantar, og það

gæti kannski dregið úr því djöfullega af-

kastasjónarmiði, sem er að gera tilver-

una óþolanlega og jarðarkringluna ónot-

hæfa.                                          4

26

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68