G Sigurður Jónasson andvaki þeir samvinnumennirnir Jón frá Múla og Pétur á Gautlönd- um sér eindregið á móti því, að frumvarp stjórnarinnar Uffl þjóðjarðasölu næði fram að ganga. í lokaræðu sinni til and- mæla gegn frumvarpi þessu segir Jón frá Múla m. a.: „Ég vil að síðustu drepa á eitt atriði, sem varla hefir bólað á við þessar umræður, en sem vakir fyrir mér og eg vona fleiri þingdeildarmönnum. Þegar hugmyndir manna uni nýtt og betra þjóðskipulag skýrast, og þær kröfur rísa, sem enn eru ungar eða ófæddar, en sem munu brátt dafna og þroskast, þá getur vel farið svo, að menn finni allsárt til þess, að hér hafi verið settur erfiður Þrándur í Götu eðlilegrar framþróunar og æskilegs þroska þjóðfélagsins." Hannes Hafstein ráðherra svarar ræðu Jóns með eftirfar- andi orðum m. a.: „Mótspyrna hans (Jóns frá Múla) er eðlileg frá sjónar- miði þeirra skoðana, sem hann hefir á jarðeign yfir höfuö- Hún er sprottin af öðrum sósíalpólitískum skoðunum ep þeim, sem lög vor byggjast á. En meðan það eru lög í landi> að einstaklingar geti átt jarðeignir — og sú stefna á væntan- lega langt í land, að hið opinbera skoðist sem eigandi allra jarða, — finnst mér tilgangslaust að láta þessa fáu þj°ö" jarðalandseta, sem vilja eignast ábýli sín, gjalda þess, a Henry George hefir komið fram með „theoríur" sínar. —" Það verður að miða við það „soeiala" ástand, sem ei. og þær eignarréttarreglur, sem viðurkenndar eru." —¦ Jón frá Múla var einn helzti forvígismáður samvinnustein" unnar hér á landi um langt skeið. Þessi orðaskipti Jóns "" Múla og Hannesar Hafsteins, en Jón var þó öruggur stuðn- ingsmaður hans, benda greinilega á, hvert viðhorf mer^ ustu samvinnumannanna var á þessum tíma til þjóðfélags- málanna. Á þessum árum var Skúli Thoroddsen einna aðsópsnies - ur þingmanna. Hann mun réttast nefndur frjálslyndur sarn vinnumaður. Hann stofnaði samvinnuverzlunarfélag á lsa firði og hugðist með því að leysa alþýðu úr verzlunarfjótr- um kaupmanna. Annað mál var það, þótt hann ræki þá verz
Beinir tenglar