ANdvam Jón Baldvinsson 7 un síðar sem einkafyrirtæki, eftir að félagsmennirnir hættu ao sýna félaginu nægilegan skilning og stuðning. Sú verzlun ^kúla mun hafa verið ætluð sem eins konar mótvægi á móti kaupmannavaldinu, sem um þær mundir var mjög sterkt tyrir vestan. Skúli var, auk þess sem hann var einn af beztu torsvarsmönnum samvinnustefnunnar á þingi, jafnframt stoð °g stytta verkafólks þar. Nægir í því efni að nefna t. d. lögin Um greiðslu verkkaups í peningum og lögin um leynilegar kosningar (en vinnukúgun var þá oft og einatt beitt í sjávar- Plássum í sambandi við opinberar kosningar), sem Skúli átti frumkvæði að á Alþingi. Samvinnuhreyfinguna má þannig telja móður hinna póli- tisku verklýðssamtaka hér á landi. Þar hlaut líka að verða Uaið samband á milli. Baráttan fyrir samvinnustefnunni í sveitum landsins hafði mjög svipuð félagsleg einkenni og stefndi að svipuðu marki og barátta jafnaðarmanna í bæj- l'UUm fyrir umbótum á kjörum lægri stéttanna. En pólitísk slefna verklýðssamtakanna hér á landi hefir jafnan verið '•sósíalismi" — jafnaðarstefna — í einhverri mynd, allt frá Pvi að Alþýðusamband íslands var stofnað og fram á þennan "ag- Það getur því varla talizt nein tilviljun, að einn af hvata- niönnunum að stofnun Alþýðusambands íslands og starf- andi nieðlimur þess í byrjun var samvinnumaður, sem notið uafði menntunar á eins konar foringjaskóla verkalýðsins í triglandi og orðið fyrir miklum áhrifum af kynnum sín- u,u við jafnaðarmenn þar. Þessi maður hafði þá um nokk- Ul*u tíma beitt sér í ræðu og riti fyrir málefnum samvinnu- , reyfingarinnar og varð síðar um langt skeið afkastamesti ^'óðursmaður hennar. Þessi maður var Jónas Jónsson frá ^riflu. Það var fyrir áeggjan J. J. fyrst og fremst, að Ólafur riðriksson kom til Reykjavíkur vorið 1915 og hóf þar bar- attu sína fyrir jafnaðarstefnu og málefnum verkamanna. En u barátta bar fljótlega ávöxt og varð upphaf að skipulagn- lngu pólitískra samtaka verkalýðsins á Islandi.
Beinir tenglar