Andvari

						a"dvari                                      Jón Baldvinsson                                                 9

hafi gert það óbeinlínis. Þeir lustu ekki upp neinu ópi fyrir

výðnum og notuðu ekki vígorð sömu tegundar sem það, er

Bolsevikkar í Rússlandi sigruðu með, en það var: „Brauð

°g friður". Jafnaðarstefnan var þá borin fram hér fyrst og

fremst sem hugsjónastefna. Háleitar hugsjónir voru klædd-

ar í hversdagsbúning stefnuskráa og flokksyfirlýsinga, enda

dró Alþýðuflokkurinn, — en því nafni nefndu stofnendur

Alþýðusambandsins hina pólitísku starfsemi þess, — að sér

hugsjónamenn úr öllum stéttum, og í byrjun raunar eigi

síður slika menn en sjálft verkafólkið. Þetta hafði mikla

Þýðingu fyrir flokkinn í framtíðinni. Þannig varð það, að

íramtíðar foringjaefni flokksins völdust jöfnum höndum úr

hópi verkamanna, iðnaðarmanna, kennara og skólamanna og

l'aunar ýmsum fleiri atvinnustéttum. Þetta er nær því eins-

dæmi um sósíalistiskan verklýðsflokk. Það hefir yfirleitt háð

Pólitískum verklýðsflokkum erlendis, sem hyllt hafa lýð-

ræðisjafnaðarstefnu, að foringjarnir voru nær alltaf gamlir

°g reyndir menn úr kaupstreitum verklýðsfélaganna; traustir

menn, sem skorti þó oft hæfileikann til þess að gefa barátt-

Unni þann hugsjónablæ, sem meira en nokkuð annað laðar

að fylgismenn, sem fylkja sér undir fánana af hugsjóna-

ástæðum einum saman.

Alþýðuflokkurinn líktist ekki bræðraflokkum sínum í

nálægum löndum um það eitt, að hann dró fljótt að sér

óvenju mikið af hugsjónamönnum úr öllum stéttum mann-

íélagsins, heldur eigi siður i því, að sjálfkjörinn foringi

flokks, sem þannig var skipaður, varð maður, sem hafði

allan aldur sinn unnið sem verkamaður, að visu iðnlærður,

en engrar skólamenntunar notið. Samkvæmt aðstöðu sinni

°g lífsstarfi hefði Jón Baldvinsson átt að verða sams konar

Pólitískur leiðtogi verkalýðsins eins og svo margir leiðtogar

i bræðraflokkunum erlendis, sem hafði verið skipað á svip-

aðan bekk í lífinu. Hvers vegna svo fór ekki um Jón, hvers

vegna þessi óskólagengni bóndasonur, sem til 35 ára aldurs

hafði eigi gegnt öðrum mikilvægari störfum en iðn þeirri,

er hann lærði  í æsku,  varð  einn  farsælasti,  víðsýnasti  og