Andvari

						10                                             Sigurður Jónasson                                     andvaW

áhrifaríkasti pólitískur leiðtogi á íslandi í rúmlega 20 ar,

og hverju hann fékk áorkað, væri út af fyrir sig merkilegt

rannsóknarefni í langri ritgerð. Hér verða aðeins tök á að

reyna að skýra það í fáum, ófullkomnum dráttum.

IV.

Jón Baldvinsson var fæddur 20. desember 1882 á Strand-

seljum í Ögursveit. Foreldrar hans voru Baldvin Jónsson

og Halldóra Sigurðardóttir, er bjuggu á Strandseljum og

annars staðar við Isafjarðardjúp. Þau voru Djúpmenn að sett

og höfðu, að því er frú Theódóra Thoroddsen segir, „til

brunns að bera í ríkum mæli það drenglyndi og skapfestu,

sem einkenndi fjölda Djúpmanna á þeim árum". Bóndinn

á Strandseljum stundaði sjómennsku, jafnframt búskapn-

um, eins og þá var títt um bændur við ísafjarðardjúp. Kynnt-

ist Jón þvi þegar í æsku öllum störfum alþýðu til lands og

sjávar. Fékk hann þannig staðgóða undirstöðu að þekkingu

á högum alþýðu manna. Jón þurfti því aldrei, eftir að hann

var orðinn stjórnmálamaður, að hafa neina milliliði milh

sín og alþýðumannanna. Hann var einn af þeim, þekkti kjor

þeirra og vissi, hvern veg þeir hugsuðu. Þetta fann alþýðu-

fólkið líka og hafði því óbifanlegt traust á Jóni Baldvins-

syni sem sínum  manni.

Heimilisbragurinn hjá foreldrum Jóns hefir, samkvaernt

vitnisburði frú Theódóru, verið framúrskarandi góður. J°n

var alla ævi mikill gleðimaður og léttur í lund og hefii'

sjálfsagt notið þar að glaðværðar á heimili í æsku. Yngn

bróðir hans segir sögu af þeim bræðrum, sem bendir til,

að hér sé rétt til getið. Þegar þeir voru ungir drengir, var

þeim leyft að hirða fisk, sem eftir varð innan um grjótio

í vörinni, þegar aðgerð var lokið að kveldi, og eiga andvirði

hans. Þannig söfnuðust þeim bræðrum átta krónur yfir haust-

vertíð eina og keyptu þeir sér, að ráði Jóns, harmóniku fynr

peningana. Jón lærði strax að spila á harmónikuna og varð

hún þeim bræðrum og heimilisfólkinu til mikillar skemmt-

unar.