a"dvam Jón Baldvinsson 17 Urgoldna með stuðningi við hagsmunamál umbjóðenda sinna. I verzlunarmálum voru báðir flokkarnir að heita mátti alveg sammála lengi vel. Alþýðuflokksmenn töldu sig vera emdregna fylgismenn samvinnufélagsskapar um verzlun, Pótt þeim sýndist ekki samvinnuaðferðin bezt fallin til þess a° leysa úr jafnmörgum vandamálum þjóðfélagsins og sam- Vlnnumönnum þótti. Og víst var um það, að alþýðuflokks- ^enn tóku víða myndarlega þátt í verzlunarfélögum sam- Vlnnumanna. Sums staðar stofnuðu þeir og ráku sjálfir ^aupfélög. Ein var sú grein verzlunarmála, sem mikið var barizt um a fyrstu árum Alþýðuflokksins, sem sé landsverzlun og einkasölur. Landsverzlun á stríðsárunum og fyrstu árin eftir Slríðið varð mikið ágreiningsefni. Alþýðuflokkurinn studdi andsverzlun eftir megni og einnig síðar ríkiseinkasölur þær, Sem settar voru á stofn, þegar landsverzlunin var lögð nið- "r< Sumar ríkiseinkasölurnar, sem Alþýðuflokkurinn átti j**tt í að stofna, eru starfandi ennþá, en aðrar hafa verið agðar niður. Einkasölumálin voru oft höfuðbaráttumálin Vl° kosningar. Sú hugmynd alþýðuflokksmanna, að verzl- Uldn skyldi þannig verða að meira eða minna leyti þjóðnýtt, lefir í rauninni ekki sigrað. Þær ríkiseinkasölur, sem nú starfa, eru fyrst og fremst tekjulindir fyrir ríkissjóð. *>á var Alþýðuflokkurinn ýmist frumkvöðull að eða tók ^fkan þátt í baráttunni fyrir ýmsum merkilegum almenn- 111 framfaramálum, svo sem t. d. Sogsvirkjuninni, síldar- erksmiðjum ríkisins o. s. frv. Sainvinna Alþýðuflokksins og Framsóknarflokksins rofn- aðl í fyrra skiptið vegna þess, að Alþýðuflokkurinn taldi Ser bera höfuðnauðsyn til þess að fá aukna vaxtarmögu- eika sína með breyttri kjördæmaskipun. Þessi ákvörðun tlokksins leiddi til síðustu stjórnarskrárbreytingar. Meðan Su. breyting var að gerast, var nokkur samvinna um það mál >«illi Alþýðuflokksins og Sjálfstæðisflokksins. Eftir kosningar 1934 tókst svo aftur samvinna um myndun 2
Beinir tenglar