Andvari

						22                                       Bjarni Benediktsson                                andVARI

haldizt jafnríkur um þau réltindi, sem enn hafa verið óheinit

í hendur þjóðarinnar.

Það er nauðsynlegt, að menn geri sér ljóst, að þetta tvenns

konar viðhorf er ekki nýtt, heldur hefir haldizt frá því a°

Islendingar hófu fyrst sjálfstæðisbaráttu sína. Því að eins geta

menn metið rétt þá vantrú, sem hjá sumum hefir hin síðari

ár komið fram á því, að íslendingar verði þess megnugir, að

taka einir alger umráð yfir öllum málum sínum, að þeir geri

sér ljóst, að sams konar vantrú á getu landsmanna hefir áður

komið fram um allar þær réttarbætur, sem þegar eru fengnar

og nú þykja sjálfsagðar.

En þótt óttinn um getuleysi landsmanna sé ekki nýr, Þa

er auðvitað ekki fyrir það að synja, að þó að hið ótrúlega

hafi blessazt fram að þessu, þá sé engan veginn víst, að syo

verði einnig hér eftir, einkum ef öllum sértengslum við hiö

gamla yfirráðaríki verður slitið. Það er þvi alveg víst, að Þ°

að sagan sjálf virðist hafa markað íslendingum alveg hik-

laust þá leið, að þeir ættu að taka fullt sjálfstæði, þegar er

þeir máttu, og þótt Alþingi og ríkisstjórn hafi marglýst yfir>

að þessi væri ásetningur þeirra, þá mundi alger uppsóg11

sambandslaganna eftir árið 1943 engan veginn hafa orðið

ágreiningslaus, ef ekkert sérstakt hefði í skorizt.

En nú hafa þeir atburðir orðið, sem hljóta að eyða öllum

ágreiningi  í  þessu   efni.   Á   síðari   árum  hefir   því   einkum

verið haldið fram til styrktar sambandinu við Dani, að ÞeU

veittu   oss   mikið   öryggi   gegn   því,   að   aðrar   þjóðir,   oS

siður vinveittar og þeim ágengari,  tækju landið  undir si0-

Öðrum,  sem að vísu hefir verið varnarleysi landsins jm»"

Ijóst og hinum, hefir aftur á móti ekki  skilizt  styrkurin

af vernd Dana. Þeir hafa munað, í hvílíka hættu landsnienn

komust   í  Napoleonsstyrjöldunum,   vegna   þátttöku   Dana

þeim.  En þá hlífðu  Englendingar  landinu við  hernaðaraO-

gerðum og birgðu það um skeið upp að nauðsynjum, Þ° a

það tilheyrði Þá óvinaríki þeirra og því hefði frekar mátt Du-

ast við af Þeim fjandskap en slíku drenglyndi, sem Þeir synn

þá.   Mönnum   hefir   einnig   verið   kunnugt   um   Þa   frásog

i