Andvari

						andvari             Sjálfstæði íslands og atburðirnir vorið 1940                     23

^ana, að 1864 hafi þeir haft ráðagerðir um að bjóða Þjóð-

Verjum ísland í skiptum, til þess að þeir fengi sér hagkvæm-

ari samninga um Slésvík og Holtsetaland, er Þjóðverjar

höfðu þá hertekið og héldu, þrátt fyrir gagnstæðar ráða-

gerðir Dana. Loks hafa menn haft í huga, að á ófriðarár-

l|ium 1914—1918 urðu Islendingar æ meir og meir að ann-

ast sjálfir um utanríkismál sín og sjá sjálfum sér borgið í

skiptum við aðrar þjóðir. Þeir, sem svo hugsa, hafa haldið,

að öryggi landsins mundi aukast en ekki minnka, ef sam-

bandsslit yrðu við Danmörku. Þó að eigi beri að efast um,

að þetta síðara sjónarmið hefði orðið ofan á, þegar á reyndi,

er samt víst, að ýmsir báru kvíða í brjósti um, hvað verða

niyndi, er síðustu tengslunum við Danmörku væri slitið.

Kvíðinn um framtíð þjóðarinnar helzt og er vafalaust nú í

QUg fleiri manna en nokkru sinni fyrr. En þeir atburðir hafa

8erzt, að engum getur framar til hugar komið, að aukið

óryggi  sé  að  sambandinu  við   Danmörk.

II.

I árslok 1939 þótti mikil hætta á, að Danmörk kynni að

dragast í Finnlandsstríðið, sem þá geysaði, og síðar inn í stór-

Veldastyrjöldina. Að vísu er það ljóst af sambandslögunum,

a°- ísland getur verið hlutlaust, þó að Danmörk sé í ófriði,

s°r. bæði 7. gr. og yfirlýsingu íslands í 19. gr. sambands-

laganna um ævarandi hlutleysi þess og að það hafi engan

gunnfána, þar sem Danmörk hefir engu slíku lýst yfir og

vitanlega hefir bæði her og gunnfána. En þrátt fyrir það

var viðbúið, að hin nánu tengsl íslands við Danmörku yrðu

**1 þess að skapa hættu, eða a. m. k. að auka á þá hættu,

Sem ella kynni að vofa yfir landinu. Hin furðulegu og al-

r°ngu ummæli mikilsmegandi danskra stjórnmálamanna, að

at konungssambandinu hlyti að leiða sameiginlega utan-

ríkispólitík, voru og mjög til þess löguð að auka á hættuna,

ef mark var á þeim tekið.

Um áramótin mun og íslenzka ríkisstjórnin hafa fengið

ákveðinn grun um,  að  ef Danmörk drægist inn í  stríðið,