Andvari

						32                                       Bjarni Benediktsson                                andVARI

iv. ;

Atburðir þessir sýna enn ljósara en menn höfðu gert ser i

hugarlund, að Islendingar ráða ekki sjálfir örlögum sínum

nema að litlu leyti. Ennþá ótvíræðara er þó hitt, að stoð finna

þeir ekki hiá sambandsríki sínu, heldur stafar einungis

íiukin hætta af sambandinu. Hvar er þá hjálpar að vænta.

Hvergi nema hjá oss sjálfum.

Þegar í harðbakka slær, á hver þjóð nóg með að hugsa

um sjálfa sig. Um samvinnu Norðurlanda hefir mikið verið

talað á undanförnum árum. Sá fyrirvari var ætíð gerður, ao

í hernaðarbandalag vildu hvorki þessar þjóðir ganga né gætu

gengið. En að öðru leyti ætluðu þær að standa saman í orði

og verki, og þær fregnir voru látnar berast hingað til lands,

að ef íslendingar slitu sambandinu við Dani, þá mundi þeim

verða ofaukið í hinni norrænu samvinnu. I vetur og v°r

reyndi á haldgæði hinna fögru orða. Oft höfðu fagrar ræður

verið haldnar í veizlusölum um samvinnuna, en í apríl í vor

var það lífsnauðsyn, að forseti norska Stórþingsins fengi

að flytja ræðu í Stokkhólmi til styrktar föðurlandi sínu.

Það var fyrsta ræðan um norræna samvinnu, sem verulega

þýðingu gat haft, en hún var líka sú fyrsta, sem bönnuð var.

Eftir það verður það eigi notað sem ögrun gegn neinum. a°

hann eigi á hættu að fá eigi framar að taka þátt í norrænm

samvinnu.

Þetta er eigi sagt i aðfinningarskyni. Alveg hið sama kom

fram 1864, og alveg hið sama mun ætíð koma fram, hven*1'

sem á ríður. Slíkt er dapurleg staðreynd, en það er staðreynd

engu að síður og staðreynd, sem nauðsynlegt er að þekkja-

íslendingar megna að vísu lítið. En yfir einu ráða þeir og

það er eigin vilja. Á meðan viljinn til fulls sjálfstæðis er

vakandi, er enn von um bátnandi tíma. En ef sá vilji hverfur,

hlýtur þjóðernið sjálft, það, sem einkennir oss frá öllum

öðrum og gefur oss eitthvert gildi, að hverfa þar með. Vilj"

inn verður því að vaka. Örlögin kunna að verða oss óblíð, en

látum það eigi sannast, að það verði sjálfum oss að kenna.

Inn í framtíðina  þýðir  eigi  að  reyna  að  skyggnast.  Ver

J