34 Bjarni Benediktsson andvam kvæðagreiðsla henni til staðfestingar látin fara fram, með hliðsjón af 2. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar. Jafnframt þessu þyrfti Alþingi að samþykkja nýja stjórnarskrá, þing' rof að fara fram, nýjar kosningar, hið nýkosna Alþingi að samþykkja stjórnarskrárfrumvarp fyrra þingsins og hand- hafi konungsvalds að staðfesta það. V. Um efni þessa stjórnarskrárfrumvarps skal eigi fjölyrt her. A það skal einungis bent, að tvennt er til. Annað hvort, að gera einungis þær breytingar frá núverandi ástandi, sem óhjákvæmilegar verða vegna brottfalls sambandslaganna og annars fyrirkomulags á meðferð hins æðsta valds, og hafa það þó sem líkast því, er var, meðan konungur fór með það> og að öðru leyti einungis nauðsynlegar formbreytingar eða leiðréttingar. Eða að taka stjórnarskrána til gagngerðrar endurskoðunar, einnig þau atriði, sem ágreiningur er uffli og mjög hæpið er, að til frambúðar sé. Fyrri aðferðin er áreiðanlega greiðfærari. En karlmann- legra sýnist að velja hina. í stjórnarskránni eru veigamikil atriði, sem verður að telja hæpið, að lengur eigi við, þó að áður hafi verið réttlætanleg. Má þar til dæmis nefna deilda- skiptinguna. Enn önnur eru slík, að mikill hluti landsmanna telur þau fullkomið ranglæti, og á það auðvitað fyrst og fremst við um kjördæmaskipunina. Er sannast sagt við Þvl búið, að ef ekki verður í tíma á löglegan hátt leiðréttur sa alrangi grundvöllur undir valdaskiptinguna í landinu, sem með henni er lagður, þá muni það áður en langt um líðui' leiða til enn meiri öfga á hinn bóginn. Loks er það mjög athugandi, hvort það er svo sjálfsagt sem í fljótu bragði kann að virðast að halda fast við þingræðisfyrirkomulagið eins og það hefir komizt á hér eftir 1904. Auðvitað dettur mér eigi í hug að gera tillögu um afnám lýðræðisins hér á landi. En þingræðið er einungis ein mynd lýðræðisins og mjög efasamt, að hún sé sú heppilegasta. Að minnstá kosti hafa Bandaríki Norður-Ameríku ekki litið svo
Beinir tenglar