Andvari

						aiídvari             Sjálfstæöi íslands og atburSirnir vorið 1940                     35

a- en þau eru nú voldugasta lýðræðisríkið í veröldinni. Þar

er forsetinn kosinn af þjóðinni og hann útnefnir ráðherr-

ai*a, sem eru þinginu óháðir. Með þessu er mikið vald lagt

1 hendur einum manni, meira en vér Islendingar mundum

Þola nokkrum manni til lengdar.

En þingræðið í sömu mynd og hér hefir ekki heldur

Verið tekið upp hjá einni elztu lýðræðisþjóð Norðurálfunnar,

^visslendingum. Hefir þeim þó lengi verið viðbrugðið fyrir

trelsisást  sína og viturlega  stjórnarháttu.

Þar er framkvæmdarvaldið í höndum 7 manna stjórnar

e°a ráðherra. Stjórninni er skipt í 7 stjórnardeildir eða ráðu-

lieyti og stendur einn ráðherra fyrir hverju. En ráðuneytin

konia ekki fram sjálfstætt, heldur einungis í nafni stjórnar-

1Jinar í heild. Þingið kýs ráðherrana til þriggja ára og má

endurkjósa þá. Venjulega eru þingmenn eða aðrir reyndir

stjórnmálamenn kosnir. Allt frá 1892 hafa minnihluta-flokk-

arnir á þingi einnig átt sæti í stjórninni, þannig að sam-

^teypustjórn hefir raunverulega átt sér stað. Stjórnin er

°háð atkvæðagreiðslum á þingi, svo að ráðherra heldur sæti

Slnu út kjörtímabil sitt, þó að þingið hafi áður misst traust

a honum. Afleiðingin verður þá sú, að hann er ekki endur-

lcosinn, og hefir slikt þó tiltölulega sjaldan átt sér stað.

^-tjórnin getur ekki rofið þing, en hefir þó raunverulega

fOrustu fyrir því.

Porseti lýðveldisins er einn af þessum sjö ráðherrum og

stendur fyrir ráðuneyti eða stjórnardeild eins og hver hinna.

^ingið kýs hann til eins árs úr hópi ráðherranna, og má

endurkjósa hann á næsta ári, hvort heldur sem forseta eða

varaforseta. Á þessu eina ári er ekki hægt að setja hann af.

Wann kemur fram út á við og inn á við fyrir hönd lýðveldis-

lns, en hefir ekkert eigið ákvörðunarvald, heldur tekur

akvarðanir í nafni stjórnarinnar. Ef hann hefir ekki sam-

Pykki hennar fyrir fram, en ákvörðun má ekki fresta, nægir

samþykki eftir á. Stjórnin er ályktunarfær, ef fjórir greiða

atkvæði, og verða a. m. k. þrír að vera með ályktun, til þess

ao hún sé gild. Ef atkvæði eru jöfn, ræður atkvæði forseta.