Andvari

						38                                            Jónas Jónsson                                    aNDVAM

prófessor í sögu, og Freysteini Gunnarssyni, kennara í 1S"

lenzku við Kennaraskólann, sjálfskipaður í útgáfunefnd

menningarsjóðs.

Það var engum efa bundið, að í hinni fyrstu stjórn ut-

gáfu menningarsjóðs voru bæði viðurkenndir dugnaðar 0o

lærdómsmenn. Samt misheppnaðist starfið að verulegu ley11

fyrstu árin. Nefndin hafði ekki fast, fyrir fram ákveðið skipu"

lag á útgáfunni. Höfundar komu með handrit sín og sóttu a

að fá menningarsjóð til að gefa þau út. Útgáfustjórnin konist

þannig í óþægilega varnaraðstöðu. Hún hafði ekki konuo

sér saman um ákveðin efni, sem hún vildi láta rita uffl,

heldur beið eftir höfundum, sem sóttu á með rit sín. Aflei*"

ingin var auðsæ. Útgáfan var skipulagslaus með öllu. Suniar

bækurnar voru í sjálfu sér allmerkilegar, en aðrar freniur

léttvægar. Flestar af bókunum reyndust torseldar. Útgáfan

hafði engan duglegan fjárhaldsmann. Bækurnar voru a°

vonum settar í bókabúðir, þar sem sölulaun voru há, en olt

lítið gert til að afla bókunum vinsælda. Ýmsir bókaútgefend-

ur voru mjög andvígir þessari ríkisútgáfu og óskuðu henn1

engra þrifa.

II.

Svo liðu nokkur ár. Af ýmsum orsökum dró úr tekj11111

menningarsjóðs, svo að hann hafði yfir litlu fé að ráða-

Bókaútgáfan safnaði stöðugt skuldum og þar kom, að hun

varð gersamlega að hætta. Skuldin við ríkisprentsmiðjuna

Gutenberg var um 25 þús. kr. Upp í það var til mikið af bóka"

leifum, en þær seldust nálega ekki. Framkvæmdir menn-

ingarsjóðs voru þess vegna strandaðar og útgáfan raun-

verulega gjaldþrota.

Ég hafði átt frumkvæði að löggjöfinni um Menntamála1"3

og menningarsjóð 1928. Mér urðu mikil vonbrigði, að sv°

óheppilega hafði tekizt til með framkvæmdirnar. Auk ÞesS

var mikil óánægja meðal listamanna, náttúrufræðinga og rlt'

höfunda, að sá stuðningur, sem menningarsjóður átti a°

veita þessum  andans  mönnum,  skyldi  verða  að  engu.  E&