42 Jónas Jónsson andvaM hin nýja útgáfa mundi ekki þrengja kosti Þjóðvinafélagsins. Það var gainalt og sögufrægt félag, stofnað til að styðja frelsisbaráttu Jóns Sigurðssonar. Það var eins konar ríkis- fyrirtæki, því að allir alþingismenn kjósa stjórn Þjóðvina- félagsins. Nú vildi svo til, að þrír af nefndarmönnum J Menntamálaráði voru líka í stjórn Þjóðvinafélagsins. Það voru þeir Barði Guðmundsson, Guðmundur Finnbogason og Pálmi Hannesson. Þessir menn létu sér að vonum jafn annt um hag beggja útgáfufyrirtækjanna. Varð það að samkoniu- lagi vorið 1939 að reifa málið í blöðum þá um sumarið, láta allan almenning vita, að Menntamálaráð mundi á næsta ari hefja stórfellda útgáfustarfsemi og allar líkur væru til» aö samvinna yrði við Þjóðvinafélagið, en ákvörðun um ÞaD yrði ekki tekin fyrr en á aðalfundi Þjóðvinafélagsins, en hann gat ekki orðið fyrr en Alþingi tók aftur til starfa a síðustu mánuðum ársins 1939. Það var mjög bagalegt fyrir Menntamálaráð að þurfa aö biða svona lengi sem raun varð á eftir svari Þjóðvinafélags- ins, einkum eins og verzlun með pappír breyttist fyrri hluta yfirstandandi árs. En ekki var annars kostur. Menntanw3" ráð vildi ekki að óreyndu hefja samkeppni um bókaútgaiu við Þjóðvinafélagið. Þegar kom fram á Alþingi, voru miklir erfiðleikar áao^ aðalfundi komið á í Þjóðvinafélaginu. Menntamálaráð hat bent á þann möguleika, að Þjóðvinafélagið léti Menntamála- ráð annast bókaútgáfu sina i tvö ár, og skyldu allir kaUP" endur að bókum Menntamálaráðs verða félagsmenn Þjo vinafélagsins og allar bækur útgáfunnar gefnar út unu nafni og merki Þjóðvinafélagsins. Þetta var raunveruleg stórfelld efling á Þjóðvinafélaginu. Það fékk allan útgáfU' styrk Menntamálaráðs og allar þær bækur, sem það gaf u ' Og um mörg ár hafði Þjóðvinafélagið ekki gert annað e gefa út bækur. Á þessuni vettvangi átti það nú að ge aukið útgáfu sína um helming eða meira, án þess að hæk áskriftargjaldið. Formenn tveggja stærstu flokkanna á þingi, Ólafur Thoi