Andvari

						andvari                                  Næringarþörf manna                                           57

efnum, áður óþekktum, er fólgin væru t. d. í mjólk og græn-

meti, og hlutu þau nafnið bætiefni, eða „vitamin" á erlend-

Um málum. Nafnið var dregið af latneska orðinu vita, sem

Þýðir líf, þar eð þau virtust lífsnauðsynleg.

II.

Frá fornu fari hefir almenningi verið kunnugt um það,

að fæðan er misjöfn að næringargildi, og er því talað um

kraftfæðu, léttmeti o. s. frv. Þetta mat er aðallega byggt á

l>vi, hversu fæðan hefir reynzt sem orkugjafi við líkamlegt

strit. Áður en fæðan geti orðið líkamanum orkulind, verður

oún að leysast sundur í meltingarfærunum og síast inn í

blóðið. Með blóðinu berst hún síðan um allan líkamann og

brennur þar sem eldsneyti, og kemur þá fram hiti — orka.

Næringargildi hennar er reiknað eftir hitagildinu, i svo nefnd-

Um hitaeiningum. En hitaeining nefnist það hitamagn, sem

þarf til að hita 1 lítra af vatni um 1 stig á Celsius.

Með sérstöku tæki er hægt að mæla þann hita, er mynd-

ast, þegar ákveðnum næringarefnum  er brennt.

Á þann hátt hafa menn fundið, að 1 gramm af kolvetnum

geymir 4.1 hitaeiningar, 1 gramm af eggjahvítu einnig 4.1

hitaeiningar, en 1 gramm af fitu 9.3 hitaeiningar.

Er því fita rúmlega helmingi kröftugri hitagjafi en hvort

Qinna efnanna um sig.

Þar sem hitagildi fæðunnar er mælikvarði á næringargildi

hennar, má eins nefna hitaeininguna næringareiningu í þessu

sambandi.

Næringarþörf manna er mismunandi. Hún fer eftir líkams-

stærð (hæð og þyngd), aldri, kyni og atvinnu. Fullorðinn

meðalmaður, er vinnur kyrrsetustörf, þarfnast um 2500 nær-

mgareininga á sólarhring; við létta vinnu er þörfin um 3000,

en við erfiðsvinnu allt að 4—5000 næringareiningar á sólar-

kring. Konur þurfa fjóra fimmtu hluta á við karla, en nær-

'ngarþörf gamalmenna — karla og kvenna — er fimmtungi

minni en fólks í blóma lífsins.

Venjulega er talið, að börn 5—10 ára þurfi helming á við