60 Jóhann Sæmundsson andvaW af kolvetnum, getur hann breytt fitunni í kolvetni og bsett þannig úr sjálfur. Má af þessu sjá, hvernig kolvetni og fita geta komið hvort í annars stað, en þess ber að minnast, að fitan er rúmlega helmingi meiri orkugjafi en kolvetni, og er það áður tekið fram. Eggjahvítuefnin hafa sérstöðu sem næringarefni. Þau eru frábrugðin hinum fyrr nefndu í því, að þau innihalda auka- lega köfnunarefni og brennistein og sum þeirra fósfór. Eggjahvítuefnin koma fyrir bæði í jurtaríkinu og dýra- ríkinu og ótal tegundir eru til af þeim, enda þótt frumefnin séu hin sömu í ólíkum tegundum. Munurinn liggur í þvi> hvernig frumefnin eru tengd hvert öðru. Eggjahvítuefnin eru flókin efnasambönd, en séu þau klofin sundur á efna- fræðilegan hátt, eins og á sér stað er þau meltast, kemur í Ijós, að frumtengdirnar í þeim eru svo nefndar amínósýrur. Menn þekkja nú um 25 amínósýrur og er lífsnauðsynlegt, að tíu þeirra komi fyrir í fæðunni, ef vel á að fara og Hk- aminn á að þrífast og vaxa. Hinar amínósýrurnar getur lík- aminn búið til sjálfur. Það má líkja amínósýrunum við stafina í stafrófinu. Það er hægt að raða stöfunum saman á óteljandi vegu og búa til orð, stutt eða löng — heil ritmál. Á sama hátt má tengja saman amínósýrurnar, margar eða fáar, flóknar eða ein- faldar, og svara þá slíkar samtengdir til eggjahvítuefnanna. Af þessu leiðir, að tegundir eggjahvítuefnanna eru na?r óteljandi — eins og orðin í heimsins tungumálum. Eggjahvítuefnin, sem neytt er í fæðunni, eru tengd á allt annan hátt en gerist í mannslíkamanum. Þau eru líkaman- um algjörlega framandi, á sama hátt og orð erlendrar tungu eru það fyrir okkur, er við sjáum þau á prenti. í meltingar- færunum klofna þau, eru tekin sundur og berast þannig sem amínósýrur inn í blóðið, en líffærin taka til sín þær af þeim, er þau þarfnast, raða þeim saman á nýjan leik, eins og við á fyrir hvert þeirra —- búa til orð sinnar eigin tungu úr bókstöfum framandi tungumáls. Sökum þess, hve amínósýrurnar eru margar, sem likam-
Beinir tenglar