Andvari

						64                                           Jóhann Sæmundsson                                   andvabi

fJeiri en menn hugðu í fyrstu, en fara oftast saman í nátt-

úrunni. Talið er, að skortur á þeim geti ennfremur valdið

kyrkingi   á  vexti,  þreytu,   lystarleysi   og   meltingaróreglu.

C-bætiefnið er vörn gegn skyrbjúg, er lýsir sér með blæð-

ingum í húð og undir henni, blæðingum í liði, tannlosi,

þreytu og höfuðverk. Fyrstu einkennin geta verið almennt

slen.

D-bætiefnið virðist hafa áhrif á kölkun beina og tanna,

með því að örva hagnýtingu kalksalta og fósfórs úr fæð-

unni, en fósfórsúrt kalk er það, sem gerir beinin traust. D-

bætiefnið er því vörn gegn beinkröm, er lýsir sér einkum

í þvi, að beinin aflagast stórum, bogna og sveigjast á ýms-

an hátt, en auk þessa fylgir sjúkdómnum lystarleysi og al-

menn vanþrif.

E-bætiefnið virðist hafa áhrif á frjósemi ýmissa dýra.

Skortur á því gerir ýmis dýr ófrjó. Um áhrif þess á mann-

inn er enn nokkuð í óvissu, en svo virðist sem það geti stund-

um varnað fósturláti hjá konum.

Þeir sjúkdómar og vanþrif, sem hvers konar bætiefna-

skortur veldur, eru að sumu leyti afkvæmi siðmenningar-

innar. Bætiefnin fylgja hinum eiginlegu næringarefnum, eins

og þau koma úr skauti náttúrunnar, í nægilegu magni til

þess að fullnægja þörfum líkamans, ef blandaðrar dýra- °o

jurtafæðu er neytt. En maðurinn hefir um sinn gleyint

því, að hann er aðeins dýr. Hann sækist nú mjög eftir

„hreinsaðri" fæðu, sem er oft bragðgóð, auðveldlega mat-

reidd, auðetin og áferðarfalleg. Oft gerir hann þetta í fa"

fræði eða af spilltum smekk, en sennilega oftar af fátækt-

Óspilltar náttúruafurðir eru yfirleitt dýrari og torfengnari

en vörur hins risavaxna matvælaiðnaðar, sem hefir tækmna

i sinni þjónustu og eys af nægtabrunni náttúrunnar þar seni

hún er örlátust og þegar bezt hentar.

V.

Hér að framan hefir því verið lýst í frumdráttum, hvaða

næringarefna líkaminn þarfnast til vaxtar, viðhalds og varo-